Forum P Ł O Ś N I C A Strona Główna P Ł O Ś N I C A
Czytaj, pisz, dyskutuj. Płośnica da się lubić!
RejestracjaSzukajFAQUżytkownicyGrupyGalerieZaloguj
USTAWY

 
Odpowiedz do tematu    Forum P Ł O Ś N I C A Strona Główna » Urząd Gminy - Gabinet Cieni Zobacz poprzedni temat
Zobacz następny temat
USTAWY
Autor Wiadomość
GŁOS_dla_PŁOŚNICY
Szycha



Dołączył: 05 Sty 2007
Posty: 449
Przeczytał: 0 tematów

Pomógł: 4 razy
Ostrzeżeń: 0/5

Post USTAWY
Akty prawne związane z działalnością samorządu:


Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej: http://www.umwd.pl/prawo/konstytucja.htm


Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych: [link widoczny dla zalogowanych]

Ustawa o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego: [link widoczny dla zalogowanych]

Ustawa o samorządzie województwa: http://www.umwd.pl/prawo/ustsw.htm

Ustawa o samorządzie powiatowym: http://www.umwd.pl/prawo/ustsp.htm

Ustawa o samorządzie gminnym: http://www.umwd.pl/prawo/ustsg.htm

Europejska Karta Samorządu Terytorialnego: http://www.umwd.pl/prawo/eurokart.htm

Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego: http://www.umwd.pl/prawo/ustdoch.htm

Ustawa o zasadach wpierania rozwoju regionalnego: http://www.umwd.pl/prawo/ustzwrr.htm

[b]Ustawa o pracownikach samorządowych:
[link widoczny dla zalogowanych]



Ustawa o dostępie do informacji: http://www.umwd.pl/prawo/ustodi.htm

Ustawa o zamówieniach publicznych z dnia 29 stycznia 2004 r.: http://www.efs.gov.pl/NR/rdonlyres/DD67F7E2-1F22-4CF1-8FAE-5FD43A10C203/22483/D20040177Lj1.pdf

Rozporządzenie Mnistra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej: http://www.bip.gov.pl/document.asp?id=12

Ustawa o ochronie danych osobowych: http://www.umwd.pl/prawo/ustodo.htm[/b]

___________________________________________________________________________________________


USTAWA z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
(Dz. U. Nr 112, poz. 1198)


Rozdział 1
Przepisy ogólne

Art. 1.
1. Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
2. Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.

Art. 2.
1. Każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej".
2. Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.

Art. 3.
1. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:
1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego,
2) wglądu do dokumentów urzędowych,
3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.
2. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych.

Art. 4.
1. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej,
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
2. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są związki zawodowe i ich organizacje oraz partie polityczne.
3. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

Art. 5.
1. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
2. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
3. Nie można, z zastrzeżeniem ust. 1 i 2, ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji.
4. Ograniczenia dostępu do informacji w sprawach, o których mowa w ust. 3, nie naruszają prawa do informacji o organizacji i pracy organów prowadzących postępowania, w szczególności o czasie, trybie i miejscu oraz kolejności rozpatrywania spraw.


Rozdział 2
Dostęp do informacji publicznej

Art. 6.
1. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o:
1) polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o:
a) zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej,
b) projektowaniu aktów normatywnych,
c) programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań,
2) podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o:
a) statusie prawnym lub formie prawnej,
b) organizacji,
c) przedmiocie działalności i kompetencjach,
d) organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach,
e) strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5,
f) majątku, którym dysponują,
3) zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o:
a) trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych,
b) trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej,
c) sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych,
d) sposobach przyjmowania i załatwiania spraw,
e) stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania,
f) prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych,
4) danych publicznych, w tym:
a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności:
- treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć,
- dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających,
b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego,
c) treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej,
d) informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych,
5) majątku publicznym, w tym o:
a) majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych,
b) innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach,
c) majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych,
d) majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a)-c), oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach,
e) dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty, o których mowa w lit. a)-c), mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat,
f) długu publicznym,
g) pomocy publicznej,
h) ciężarach publicznych.
2. Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.

Art. 7.
1. Udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze:
1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8,
2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11,
3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia.
2. Dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, z zastrzeżeniem art. 15.

Art. 8.
1. Tworzy się urzędowy publikator teleinformatyczny - Biuletyn Informacji Publicznej - w celu powszechnego udostępniania informacji publicznej, w postaci ujednoliconego systemu stron w sieci teleinformatycznej, zwany dalej "Biuletynem Informacji Publicznej".
2. Informacje publiczne są udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej przez podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2.
3. Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, obowiązane są do udostępniania w Biuletynie Informacji Publicznej informacji publicznych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, pkt 4 lit. a) tiret drugie, lit. c) i d) i pkt 5. Podmioty, o których mowa w zdaniu pierwszym, mogą udostępniać w Biuletynie Informacji Publicznej również inne informacje publiczne.
4. Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, są obowiązane do udostępniania w Biuletynie Informacji Publicznej informacji dotyczących sposobu dostępu do informacji publicznych będących w ich posiadaniu i nieudostępnionych w Biuletynie Informacji Publicznej.
5. W przypadku wyłączenia jawności informacji publicznej, w Biuletynie Informacji Publicznej podaje się zakres wyłączenia, podstawę prawną wyłączenia jawności oraz wskazuje się organ lub osobę, które dokonały wyłączenia, a w przypadku, o którym mowa w art. 5 ust. 2, podmiot, w interesie którego dokonano wyłączenia jawności.
6. Podmioty udostępniające informacje publiczne w Biuletynie Informacji Publicznej są obowiązane do:
1) oznaczenia informacji danymi określającymi podmiot udostępniający informację,
2) podania w informacji danych określających tożsamość osoby, która wytworzyła informację lub odpowiada za treść informacji,
3) dołączenia do informacji danych określających tożsamość osoby, która wprowadziła informację do Biuletynu Informacji Publicznej,
4) oznaczenia czasu wytworzenia informacji i czasu jej udostępnienia,
5) zabezpieczenia możliwości identyfikacji czasu rzeczywistego udostępnienia informacji.

Art. 9.
1. Minister właściwy do spraw administracji publicznej tworzy stronę główną Biuletynu Informacji Publicznej zawierającą wykaz podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, wraz z odnośnikami umożliwiającymi połączenie z ich stronami.
2. Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, tworzą własne strony Biuletynu Informacji Publicznej, na których udostępniają informacje podlegające udostępnieniu w tej drodze.
3. Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, są obowiązane przekazać ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej informacje niezbędne do zamieszczenia na stronie, o której mowa w ust. 1.
4. Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowe standardy ujednoliconego systemu stron Biuletynu Informacji Publicznej, w szczególności:
a) strukturę strony głównej, o której mowa w ust. 1,
b) standardy struktury stron, o których mowa w ust. 2,
2) zakres i tryb przekazywania informacji, o których mowa w ust. 3,
3) standardy zabezpieczania treści informacji publicznych udostępnianych w Biuletynie Informacji Publicznej
- mając na względzie sprawność i jednolitość działania systemu stron Biuletynu Informacji Publicznej.

Art. 10.
1. Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek.
2. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku.

Art. 11.
Informacja publiczna może być udostępniana:
1) w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych,
2) przez zainstalowane w miejscach, o których mowa w pkt 1, urządzenia umożliwiające zapoznanie się z tą informacją.

Art. 12.
1. Informacje publiczne udostępniane w sposób, o którym mowa w art. 10 i 11, są oznaczane danymi określającymi podmiot udostępniający informację, danymi określającymi tożsamość osoby, która wytworzyła informację lub odpowiada za treść informacji, danymi określającymi tożsamość osoby, która udostępniła informację, oraz datą udostępnienia.
2. Podmiot udostępniający informację publiczną jest obowiązany zapewnić możliwość:
1) kopiowania informacji publicznej albo jej wydruk lub
2) przesłania informacji publicznej albo przeniesienia jej na odpowiedni, powszechnie stosowany nośnik informacji.

Art. 13.
1. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Art. 14.
1. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

Art. 15.
1. Jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom.
2. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek.

Art. 16.
1. Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
2. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że:
1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni,
2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.

Art. 17.
1. Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio.
2. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania.

Art. 18.
1. Posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów są jawne i dostępne.
2. Posiedzenia kolegialnych organów pomocniczych organów, o których mowa w ust. 1, są jawne i dostępne, o ile stanowią tak przepisy ustaw albo akty wydane na ich podstawie lub gdy organ pomocniczy tak postanowi.
3. Organy, o których mowa w ust. 1 i 2, są obowiązane zapewnić lokalowe lub techniczne środki umożliwiające wykonywanie prawa, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3. W miarę potrzeby zapewnia się transmisję audiowizualną lub teleinformatyczną z posiedzeń organów, o których mowa w ust. 1.
4. Ograniczenie dostępu do posiedzeń organów, o których mowa w ust. 1 i 2, z przyczyn lokalowych lub technicznych nie może prowadzić do nieuzasadnionego zapewnienia dostępu tylko wybranym podmiotom.

Art. 19.
Organy, o których mowa w art. 18 ust. 1 i 2, sporządzają i udostępniają protokoły lub stenogramy swoich obrad, chyba że sporządzą i udostępnią materiały audiowizualne lub teleinformatyczne rejestrujące w pełni te obrady.

Art. 20.
Przepisy art. 18 i 19 stosuje się odpowiednio do pochodzących z powszechnych wyborów kolegialnych organów jednostek pomocniczych jednostek samorządu terytorialnego i ich kolegialnych organów pomocniczych.

Art. 21.
Do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, z tym że:
1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi,
2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę.

Art. 22.
1. Podmiotowi, któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna, przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie takiej informacji.
2. Podmiot, którego dotyczy wyłączenie informacji publicznej, ma interes prawny w przystąpieniu w charakterze interwenienta ubocznego po stronie pozwanej.
3. Sądem właściwym do orzekania w sprawach, o których mowa w ust. 1, jest sąd rejonowy właściwy ze względu na siedzibę podmiotu, który odmówił udostępnienia informacji publicznej.

Art. 23.
Kto, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie udostępnia informacji publicznej, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Rozdział 3
Przepisy o zmianie przepisów obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe


Art. 24.
W ustawie z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 34, poz. 187, z 1990 r. Nr 29, poz. 173, z 1991 r. Nr 100, poz. 442, z 1996 r. Nr 114, poz. 542, z 1997 r. Nr 88, poz. 554 i Nr 121, poz. 770 oraz z 1999 r. Nr 90, poz. 999) wprowadza się następujące zmiany:
1) dodaje się art. 3a w brzmieniu:
"Art. 3a.
W zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198).";
2) w art. 4:
a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:
"1. Przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności.",
b) skreśla się ust. 2,
c) w ust. 3 wyrazy "Na żądanie redaktora naczelnego" zastępuje się wyrazami "W przypadku odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego,"
d) skreśla się ust. 5 i 6;
3) w art. 11 ust. 4 otrzymuje brzmienie:
"4. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa organizację i zadania rzeczników prasowych w urzędach organów administracji rządowej."

Art. 25.
1. Do spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej, niezakończonych w dniu wejścia w życie ustawy ostatecznym albo prawomocnym rozstrzygnięciem, stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
2. Podmioty są obowiązane w sprawach, o których mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie ustawy, udostępnić informację publiczną albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji.

Art. 26.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., z wyjątkiem przepisu art. 8 ust. 3, który odnośnie do nałożonego obowiązku udostępniania w Biuletynie Informacji Publicznej informacji publicznych w zakresie, o którym mowa w:
1) art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. e) oraz pkt 4 lit. a) tiret drugie, lit. c) i d) - wchodzi w życie po upływie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy,
2) art. 6 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. a)-d) i lit. f) - wchodzi w życie po upływie 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy,
3) art. 6 ust. 1 pkt 5 - wchodzi w życie po upływie 36 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. Kwaśniewski


Post został pochwalony 0 razy

Ostatnio zmieniony przez GŁOS_dla_PŁOŚNICY dnia Pon 18:02, 16 Mar 2009, w całości zmieniany 21 razy
Pią 16:11, 09 Mar 2007 Zobacz profil autora
GŁOS_dla_PŁOŚNICY
Szycha



Dołączył: 05 Sty 2007
Posty: 449
Przeczytał: 0 tematów

Pomógł: 4 razy
Ostrzeżeń: 0/5

Post Ustawa o pracownikach samorządowych - tekst ujednolicony.
Tekst ujednolicony USTAWY o pracownikach samorządowych z dnia 22 marca 1990, Dz.U. z 1990r. Nr 21, poz. 124
- stan prawny na dzień 29 maja 2007 roku.


http://www.polskieustawy.com/print.php?actid=69&lang=48&adate=20070529

R.L.


Post został pochwalony 0 razy

Ostatnio zmieniony przez GŁOS_dla_PŁOŚNICY dnia Wto 22:55, 29 Maj 2007, w całości zmieniany 2 razy
Pią 16:16, 09 Mar 2007 Zobacz profil autora
GŁOS_dla_PŁOŚNICY
Szycha



Dołączył: 05 Sty 2007
Posty: 449
Przeczytał: 0 tematów

Pomógł: 4 razy
Ostrzeżeń: 0/5

Post
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH l ADMINISTRACJI
z dnia 17 maja 2002 r.
w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej.


Na podstawie art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198) zarządza się, co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne


§ 1. Rozporządzenie określa:
1) szczegółowe standardy ujednoliconego systemu stron Biuletynu Informacji Publicznej, obejmujące:
a) strukturę strony głównej Biuletynu Informacji Publicznej,
b) standardy struktury stron Biuletynu Informacji Publicznej, na których udostępniają informacje publiczne organy władzy publicznej oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także związki zawodowe i ich organizacje oraz partie polityczne,
2) zakres i tryb przekazywania ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej przez organy władzy publicznej oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także związki zawodowe i ich organizacje oraz partie polityczne, informacji niezbędnych do zamieszczenia na stronie głównej Biuletynu Informacji Publicznej,
3) standardy zabezpieczania treści informacji publicznych udostępnianych w Biuletynie Informacji Publicznej.
§ 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1) ustawa – ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej,
2) Biuletyn – Biuletyn Informacji Publicznej,
3) adres URL – adres wskazujący lokalizację strony głównej lub podmiotowej strony Biuletynu w sieci teleinformatycznej (adres strony www),
4) hasło dostępu – indywidualne hasło będące ciągiem znaków literowych, cyfrowych i innych, znane jedynie osobie uprawnionej do dokonywania zmian w treści informacji publicznych udostępnianych w Biuletynie,
5) identyfikator – ciąg znaków literowych, cyfrowych i innych jednoznacznie identyfikujący osobę uprawnioną do dokonywania zmian w treści informacji publicznych udostępnianych w Biuletynie,
6) mechanizmy baz danych – elementy oprogramowania serwera pozwalające na gromadzenie, porządkowanie, aktualizowanie i udostępnianie informacji publicznych w Biuletynie,
7) menu podmiotowe – wykaz podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy, zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych w Biuletynie,
Cool menu przedmiotowe – wykaz grup tematycznych, w które są zestawione informacje publiczne udostępniane w Biuletynie, na podstawie ustawy lub ustaw szczególnych,
9) moduł wyszukujący – element oprogramowania serwera umożliwiający znalezienie stron Biuletynu zawierających wyrażenie poszukiwane przez odwiedzającego Biuletyn,
10) moduł administracyjny – element oprogramowania serwera umożliwiający dostęp (po podaniu identyfikatora i hasła dostępu) do Biuletynu w celu dokonania niezbędnych zmian w treści informacji publicznych udostępnianych w Biuletynie.
11) moduł bezpieczeństwa – programowe lub sprzętowo-programowe rozwiązanie techniczne pozwalające na odseparowanie informacji publicznych zawartych na podmiotowych stronach Biuletynu od sieci Internet, w sposób uniemożliwiający niekontrolowaną penetrację lub eksplorację tych informacji albo ich zniszczenie lub modyfikację przez osoby nieuprawnione,
12) odwiedzający Biuletyn – osobę poszukującą informacji publicznej w Biuletynie,
13) odwiedziny Biuletynu – wywołanie strony głównej lub podmiotowej strony Biuletynu,
14) podmiotowe strony Biuletynu – strony Biuletynu, na których udostępnia się informacje publiczne, utworzone, utrzymywane i aktualizowane przez podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy,
15) serwer – komputer, w którym są zgromadzone informacje publiczne udostępniane w Biuletynie.
§ 3. Dostęp do informacji publicznych zawartych w Biuletynie jest możliwy poprzez stronę główną Biuletynu posiadającą adres URL - [link widoczny dla zalogowanych] według menu podmiotowego lub przedmiotowego albo poprzez podmiotowe strony Biuletynu.
§ 4. Informacje publiczne zawarte w Biuletynie organizuje się w postaci baz danych, a ich udostępnianie odbywa się w oparciu o mechanizmy baz danych.
§ 5. Informacje publiczne zawarte w Biuletynie udostępnia się odwiedzającym Biuletyn przez całą dobę bez przerwy, z zastrzeżeniem § 22.
§ 6. Informacje publiczne udostępniane w Biuletynie nie mogą zawierać niewyjaśnionych skrótów.
Rozdział 2
Struktura strony głównej Biuletynu Informacji Publicznej
§ 7. Stronę główną Biuletynu redaguje się w sposób umożliwiający modyfikacje menu podmiotowego i przedmiotowego, a także uwzględniając technologiczny rozwój systemu teleinformatycznego, w którym działa Biuletyn.
§ 8. 1. Strona główna Biuletynu zawiera:
1) logo (znak graficzny) Biuletynu,
2) imię i nazwisko, adres, numer telefonu, numer faksu i adres e-mail osób redagujących stronę główną Biuletynu,
3) instrukcję korzystania z Biuletynu,
4) menu podmiotowe wraz z adresami URL,
5) menu przedmiotowe,
6) informację o liczbie odwiedzin podmiotowych stron Biuletynu i poszczególnych grup tematycznych w menu przedmiotowym,
7) rejestr zmian treści strony głównej Biuletynu, ze wskazaniem daty, od której zmiany te obowiązują,
Cool moduł wyszukujący.
2. Strona główna Biuletynu nie może zawierać reklam i innych treści o charakterze komercyjnym.
Rozdział 3
Standardy struktury podmiotowych stron Biuletynu Informacji Publicznej
§ 9. 1. Podmiotowe strony Biuletynu są tworzone w formie odrębnych stron [link widoczny dla zalogowanych]
2. W przypadku gdy podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy, posiada własny internetowy serwis informacyjny, podmiotową stronę Biuletynu utworzoną przez ten podmiot wydziela się z tego serwisu, poprzez umieszczenie na stronie głównej serwisu przycisku ekranowego Biuletynu z logo Biuletynu, umożliwiającego bezpośredni dostęp do podmiotowej strony Biuletynu.
§ 10. Podmiotowe strony Biuletynu umieszcza się na serwerze podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy, albo na innym serwerze obsługującym taki podmiot.
§ 11. Na podmiotowych stronach Biuletynu umieszcza się przyciski ekranowe umożliwiające dostęp do strony głównej Biuletynu oraz do strony głównej istniejącego internetowego serwisu informacyjnego podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy.
§ 12. 1. Podmiotowa strona Biuletynu zawiera:
1) logo (znak graficzny) Biuletynu,
2) imię i nazwisko, adres, numer telefonu, numer faksu i adres e-mail osób redagujących podmiotową stronę Biuletynu,
3) instrukcję korzystania z podmiotowej strony Biuletynu,
4) menu przedmiotowe,
5) informację o liczbie odwiedzin podmiotowej strony Biuletynu,
6) rejestr zmian treści informacji publicznych zawartych na podmiotowych stronach Biuletynu, ze wskazaniem daty, od której zmiany te obowiązują,
7) informację dotyczącą sposobu dostępu do informacji publicznych będących w posiadaniu podmiotu tworzącego podmiotową stronę Biuletynu, a nieudostępnionych w Biuletynie,
Cool moduł wyszukujący.
2. Podmiotowa strona Biuletynu nie może zawierać reklam i innych treści o charakterze komercyjnym.
Rozdział 4
Zakres i tryb przekazywania informacji niezbędnych do zamieszczenia na stronie głównej Biuletynu Informacji Publicznej
§ 13. 1. Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy, przekazują ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej informacje o adresie URL utworzonej przez siebie podmiotowej strony Biuletynu, o nazwie podmiotu oraz o liczbie odwiedzin podmiotowej strony Biuletynu.
2. Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy, powiadamiają ministra właściwego do spraw administracji publicznej o zmianach w treści informacji, które przekazali w celu zamieszczenia na stronie głównej Biuletynu, oraz o likwidacji podmiotu.
§ 14. Przekazywanie informacji, o których mowa w § 13 ust. 1, oraz powiadamianie ministra właściwego do spraw administracji publicznej o zmianach w treści tych informacji następuje w terminie zapewniającym zachowanie zgodności treści strony głównej i podmiotowych stron Biuletynu, nie później niż w ciągu 24 godzin od wprowadzenia tych zmian.
§ 15. 1. Przekazywanie informacji, o których mowa w § 13, odbywa się poprzez moduł administracyjny strony głównej Biuletynu lub na adres poczty elektronicznej: [link widoczny dla zalogowanych]. w sposób zapewniający integralność i uwierzytelnienie nadawcy przesłanych informacji.
2. W przypadku braku możliwości przekazania informacji, o których mowa w § 13, w sposób określony w ust. 1, dopuszcza się przekazywanie tych informacji drogą pocztową.
3. Administrator strony głównej Biuletynu jest obowiązany potwierdzić odbiór informacji, o których mowa w ust. 1 i 2.
Rozdział 5
Standardy zabezpieczania treści informacji publicznych udostępnianych w Biuletynie Informacji Publicznej
§ 16. 1. Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy, wyznaczają pracowników odpowiedzialnych za:
1) przekazywanie ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej informacji niezbędnych do zamieszczenia na stronie głównej Biuletynu oraz powiadamianie tego ministra o zmianach w treści tych informacji,
2) dokonywanie zmian treści informacji publicznych udostępnianych na podmiotowej stronie Biuletynu.
2. Pracownicy, o których mowa w ust. 1 pkt 1, powinni posiadać indywidualny zewnętrzny identyfikator oraz zewnętrzne hasło dostępu do modułu administracyjnego strony głównej Biuletynu, nadane przez administratora tej strony.
3. Pracownicy, o których mowa w ust. 1 pkt 2, powinni posiadać indywidualny wewnętrzny identyfikator oraz wewnętrzne hasło dostępu do modułu administracyjnego podmiotowej strony Biuletynu, nadane przez administratora internetowego serwisu informacyjnego podmiotu, z zastrzeżeniem ust. 4.
4. W przypadku gdy podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy, nie posiada własnego internetowego serwisu informacyjnego, indywidualny wewnętrzny identyfikator oraz wewnętrzne hasło dostępu do modułu administracyjnego podmiotowej strony Biuletynu nadaje pracownikom, o których mowa w ust. 1 pkt 2, administrator podmiotowej strony Biuletynu.
§ 17. 1. Pracownicy, o których mowa w § 16 ust. 1, prowadzą dzienniki, w których odnotowują zmiany w treści informacji publicznych udostępnianych w Biuletynie oraz próby dokonywania takich zmian przez osoby nieuprawnione.
2. Administrator strony głównej Biuletynu i administratorzy podmiotowych stron Biuletynu dokonują bieżącej, nie rzadziej niż co 24 godziny, kontroli dzienników, o których mowa w ust. 1.
§ 18. Serwer strony głównej Biuletynu oraz serwery podmiotowych stron Biuletynu ochrania się przez moduł bezpieczeństwa.
§ 19. Informacje zgromadzone w bazie danych strony głównej Biuletynu oraz informacje publiczne zgromadzone na podmiotowych stronach Biuletynu kopiuje się systematycznie na odrębne elektroniczne nośniki informacji, nie rzadziej niż raz na dobę.
§ 20. Oprogramowanie serwera strony głównej Biuletynu oraz serwerów podmiotowych stron Biuletynu zawiera zabezpieczenia uniemożliwiające instalację na tych serwerach przez osoby nieuprawnione innego oprogramowania, w szczególności spowalniającego obsługę Biuletynu lub uniemożliwiającego taką obsługę.
§ 21. 1. Minister właściwy do spraw administracji publicznej oraz podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy, są zobowiązane do posiadania serwera zastępczego.
2. W przypadku awarii serwera strony głównej lub podmiotowej strony Biuletynu serwer, o którym mowa w ust. 1, przejmuje jego funkcje.
§ 22. W przypadku awarii serwera podmiotowej strony Biuletynu odwiedzający podmiotową stronę Biuletynu jest informowany o chwilowym zablokowaniu połączeń z tą stroną. Czas ten nie może być dłuższy niż 24 godziny.
Rozdział 6
Przepis końcowy
§ 23. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji: K. Janik


Post został pochwalony 0 razy
Sob 20:47, 17 Mar 2007 Zobacz profil autora
GŁOS_dla_PŁOŚNICY
Szycha



Dołączył: 05 Sty 2007
Posty: 449
Przeczytał: 0 tematów

Pomógł: 4 razy
Ostrzeżeń: 0/5

Post Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji społecznych.
U C H W A Ł A Nr XXV/27/2006
Rady Gminy w Płośnicy
z dnia 14 lipca 2006 roku


w sprawie: zasad i trybu przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami Gminy Płośnica.

Na podstawie art. 5a ust. 2 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591; z 2002 r. Nr 23 poz. 220; Nr 62 poz. 558; Nr 113 poz. 984; Nr 153, poz. 1271; Nr 214, poz. 1806; z 2003 Nr 80, poz. 717; Nr 162 poz. 1568; z 2004 r. Nr 102 poz. 1055; Nr 116, poz. 1203; Nr 167, poz. 1759 ) Rada Gminy w Płośnicy, uchwala co następuje:
§ 1.
Określa się zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami Gminy Płośnica zgodnie z zasadami i trybem określonym w załączniku Nr 1 do niniejszej uchwały.

§ 2.
Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy.

§ 3.
Uchwała podlega opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko- Mazurskiego i wchodzi w życie w terminie 14 dni od dnia opublikowania.


Przewodnicząca Rady Gminy
Elżbieta Szymańska

Załącznik Nr 1
do Uchwały Nr XXV/27/2006
Rady Gminy w Płośnicy z dnia 14 lipca 2006 roku
Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami G m i n y P ł o ś n i c a

§ 1. Ilekroć mowa o :
1) mieszkańcach - należy przez to rozumieć mieszkańców Gminy Płośnica uprawnionych do głosowania,
2) mieszkańcach jednostki pomocniczej Gminy - należy rozumieć mieszkańców sołectw uprawnionych do głosowania,
3) konsultacjach - należy przez to rozumieć konsultacje z mieszkańcami, konsultacje z mieszkańcami jednostki pomocniczej Gminy,
4) gminie - należy przez to rozumieć Gminę Płośnica,
5) radzie - należy przez to rozumieć Radę Gminy Płośnica,
6) Wójcie - należy przez to rozumieć Wójta Płośnicy,
7) zebraniu - należy przez to rozumieć zebranie wiejskie, którego przedmiotem jest przeprowadzenie konsultacji,
Cool urzędzie - należy przez to rozumieć Urząd Gminy Płośnica,
9) statucie - należy przez to rozumieć Statut jednostki pomocniczej Gminy.

§ 2. 1. Konsultacje mogą być przeprowadzone w przypadkach przewidzianych ustawami oraz w innych sprawach ważnych dla Gminy, w szczególności:
1) w sprawach zmian granic gmin naruszających granice powiatów lub województw,
2) w sprawach zmian granic Gminy podlegającej na wyłączenie obszaru lub części obszaru jednostki pomocniczej Gminy lub do sąsiedniej Gminy,
3) w sprawach tworzenia, łączenia, dzielenia i znoszenia jednostek pomocniczych Gminy, oraz ustalania tej granicy,
4) w sprawach organizacji i zakresu działania jednostki pomocniczej Gminy odrębnym statutem,
5) w sprawach zmiany urzędowych nazw i rodzajów miejscowości.

2. Konsultacje mogą zostać ograniczone do mieszkańców jednostki pomocniczej Gminy, jeżeli przedmiot konsultacji dotyczy tylko spraw tej jednostki.
§ 3. 1 Konsultacje mogą być przeprowadzone z inicjatywy Rady, Wójta lub na wniosek, co
najmniej 1/10 mieszkańców, jeżeli przewiduje się przeprowadzenie konsultacji dla wszystkich mieszkańców gminy lub na wniosek, co najmniej 1/3 mieszkańców uprawnionych do głosowania, zamieszkujących obszar części gminy mniejszej niż wieś objęte konsultacją bądź, co najmniej 1 mieszkańców jednostki pomocniczej Gminy, gdy konsultacje obejmują obszar całej wsi wchodzącej w skład sołectwa.

2. Lista osób popierających wniosek, o którym mowa w ust. 1 powinna zawierać imię i nazwisko, adres zamieszkania, numer PESEL i własnoręczny podpis osoby popierającej
wniosek.

3. W konsultacjach mają prawo uczestniczyć stale zamieszkujący na terenie gminy lub obszarze objętym konsultacją mniejszym niż gmina, posiadający czynne prawo wyborcze
do rad gmin odpowiednio mieszkańcy gminy, mniejszej niż obszar całej wsi objętej konsultacją bądź mieszkańcy wsi, jeżeli przedmiotem konsultacji jest ocena, co najmniej
jednej wsi.

4. W przypadku wniosku dotyczącego zmian granic wsi, sołectwa lub gminy konsultacje przeprowadza się na terenie:
1) części wsi objętej wnioskiem w sytuacji, gdy wniosek dotyczy przyłączenia części jednej wsi do innej wsi w obrębie granic gminy,
2) całej wsi objętej wnioskiem w sytuacji, gdy wniosek dotyczy odłączenie całej wsi do jednego sołectwa i przyłączenie jej do innego sołectwa lub utworzenie nowego sołectwa w obrębie granic gminy,
3) całej wsi objętej wnioskiem w sytuacji, gdy wniosek dotyczy przyłączenia całej wsi do innej wsi w obrębie granic gminy,
4) całej gminy w sytuacji, gdy wniosek dotyczy przyłączenia części wsi do innej wsi położonej na terenie innej gminy lub całej wsi w granicach innej gminy.

5. Wniosek o przeprowadzenie konsultacji winien wskazać przedmiot konsultacji oraz zawierać uzasadnienie.

§ 4. 1. Termin, komisje przeprowadzające konsultację oraz miejsce przeprowadzenia konsultacji ustala Wójt Gminy.

2. Zarządzenie Wójta o przeprowadzeniu konsultacji podlega opublikowaniu przez rozplakatowanie na terenie, który obejmują konsultacje.

3. W zarządzaniu w sprawie przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami Wójt podaje:
1) przedmiot konsultacji,
2) datę, godzinę oraz miejsce konsultacji.

§ 5. Konsultacje przeprowadza się na zebraniach wiejskich zwołanych przez Wójta lub sołtysów w terminie ustalonym w zarządzeniu Wójta Gminy.

§ 6. 1. Z zebrania wiejskiego sporządza się protokół zawierający wyniki konsultacji w tym: datę zebrania, ogólną liczbę mieszkańców, liczbę osób uprawnionych do głosowania, liczbę głosów popierających, przeciwnych i wstrzymujących się, przedmiot zebrania i przebieg dyskusji, podpis przewodniczącego zebrania i protokolanta.

2. Załącznikiem do protokołu jest lista osób uczestniczących w konsultacjach.

3. Jeżeli konsultacje przeprowadzone były na kilku zebraniach wiejskich, zbiorczy wynik konsultacji sporządza Wójt Gminy


Post został pochwalony 0 razy

Ostatnio zmieniony przez GŁOS_dla_PŁOŚNICY dnia Wto 23:30, 10 Kwi 2007, w całości zmieniany 1 raz
Sob 0:36, 24 Mar 2007 Zobacz profil autora
GŁOS_dla_PŁOŚNICY
Szycha



Dołączył: 05 Sty 2007
Posty: 449
Przeczytał: 0 tematów

Pomógł: 4 razy
Ostrzeżeń: 0/5

Post Kodeks postępowania administracyjnego
USTAWA z dnia 14 czerwca 1960 r.

Kodeks postępowania administracyjnego.
(tekst jednolity)


DZIAŁ I
PRZEPISY OGÓLNE

Rozdział 1


Zakres obowiązywania

Art. 1. Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie:
1) przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych,
2) przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1,
3) w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2, a także między tymi organami a sądami,
4) w sprawach wydawania zaświadczeń.
Art. 2. Kodeks postępowania administracyjnego normuje ponadto postępowanie w sprawie skarg i wniosków (Dział VIII) przed organami państwowymi, organami jednostek samorządu terytorialnego oraz przed organami organizacji społecznych.
Art. 3. § 1. Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do:
1) postępowania w sprawach karnych skarbowych,
2) spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 i Nr 160, poz. 1083, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 11, poz. 95 i Nr 92, poz. 1062 oraz z 2000 r. Nr 94, poz. 1037), z wyjątkiem przepisów działów IV, V, VII i VIII.
§ 2. Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się również do postępowania w sprawach:
1) (skreślony),
2) (skreślony),
3) (skreślony),
4) należących do właściwości polskich przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych,
o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
§ 3. Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się także do postępowania w sprawach wynikających z:
1) nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami państwowymi i innymi państwowymi jednostkami organizacyjnymi,
2) podległości służbowej pracowników organów i jednostek organizacyjnych wymienionych w pkt 1,
o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
§ 4. Do postępowania w sprawach wymienionych w § 1, 2 i 3 pkt 2 stosuje się jednak przepisy działu VIII.
§ 5. Rada Ministrów w drodze rozporządzenia może rozciągnąć przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w całości lub w części na postępowania w sprawach wymienionych w § 2.
Art. 4. Kodeks postępowania administracyjnego nie narusza szczególnych uprawnień wynikających z immunitetów dyplomatycznych i konsularnych oraz umów i zwyczajów międzynarodowych.
Art. 5. § 1. Jeżeli przepis prawa powołuje się ogólnie na przepisy o postępowaniu administracyjnym, rozumie się przez to przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
§ 2. Ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o:
1) kodeksie - rozumie się przez to Kodeks postępowania administracyjnego,
2) sądzie administracyjnym - rozumie się przez to Naczelny Sąd Administracyjny,
3) organach administracji publicznej - rozumie się przez to ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2,
4) ministrach - rozumie się przez to Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących funkcję ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonym działem administracji rządowej, przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4,
5) organizacjach społecznych - rozumie się przez to organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne,
6) organach jednostek samorządu terytorialnego - rozumie się przez to organy gminy, powiatu, województwa, związków gmin, związków powiatów, wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę, marszałka województwa oraz kierowników służb, inspekcji i straży działających w imieniu wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty lub marszałka województwa, a ponadto samorządowe kolegia odwoławcze.

Rozdział 2
Zasady ogólne


Art. 6. Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
Art. 7. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Art. 8. Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.
Art. 9. Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Art. 10. § 1. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
§ 2. Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną.
§ 3. Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1.
Art. 11. Organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.
Art. 12. § 1. Organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
§ 2. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.
Art. 13. § 1. Sprawy, w których uczestniczą strony o spornych interesach, mogą być załatwiane w drodze ugody sporządzonej przed organem administracji publicznej (ugoda administracyjna).
§ 2. Organ administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie w sprawie, powinien w tych przypadkach podejmować czynności skłaniające strony do zawarcia ugody.
Art. 14. § 1. Sprawy należy załatwiać w formie pisemnej.
§ 2. Sprawy mogą być załatwiane ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawa nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji.
Art. 15. Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.
Art. 16. § 1. Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.
§ 2. Decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach.

Rozdział 3
Organy wyższego stopnia i organy naczelne


Art. 17. Organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są:
1) w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej,
2) w stosunku do wojewodów - właściwi w sprawie ministrowie,
3) w stosunku do organów administracji publicznej innych niż określone w pkt 1 i 2 - odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku - organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością,
4) w stosunku do organów organizacji społecznych - odpowiednie organy wyższego stopnia tych organizacji, a w razie ich braku - organ państwowy sprawujący nadzór nad ich działalnością.
Art. 18. Organami naczelnymi w rozumieniu kodeksu są:
1) w stosunku do organów administracji rządowej, organów jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem samorządowych kolegiów odwoławczych, oraz organów państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych - Prezes Rady Ministrów lub właściwi ministrowie,
2) w stosunku do organów państwowych innych niż określone w pkt 1 - odpowiednie organy o ogólnokrajowym zasięgu działania,
3) w stosunku do organów organizacji społecznych - naczelne organy tych organizacji, a w razie braku takiego organu - Prezes Rady Ministrów lub właściwi ministrowie sprawujący zwierzchni nadzór nad ich działalnością.

Rozdział 4
Właściwość organów


Art. 19. Organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.
Art. 20. Właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania.
Art. 21. § 1. Właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się:
1) w sprawach dotyczących nieruchomości - według miejsca jej położenia; jeżeli nieruchomość położona jest na obszarze właściwości dwóch lub więcej organów, orzekanie należy do organu, na którego obszarze znajduje się większa część nieruchomości,
2) w sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy - według miejsca, w którym zakład pracy jest, był lub ma być prowadzony,
3) w innych sprawach - według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju.
§ 2. Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wskazany w § 1, sprawa należy do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, albo w razie braku ustalenia takiego miejsca - do organu właściwego dla obszaru dzielnicy Śródmieście w m. st. Warszawie.
Art. 22. § 1. Spory o właściwość rozstrzygają:
1) między organami jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem przypadków określonych w pkt 2-4 - wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu - sąd administracyjny,
2) między kierownikami służb, inspekcji i straży administracji zespolonej tego samego powiatu, działających w imieniu własnym lub w imieniu starosty - starosta,
3) między organami administracji zespolonej w jednym województwie nie wymienionymi w pkt 2 - wojewoda,
4) między organami jednostek samorządu terytorialnego w różnych województwach w sprawach należących do zadań z zakresu administracji rządowej - minister właściwy do spraw administracji publicznej,
5) (skreślony),
6) między wojewodami oraz organami administracji zespolonej w różnych województwach - minister właściwy do spraw administracji publicznej,
7) między wojewodą a organami administracji niezespolonej - minister właściwy do spraw administracji publicznej po porozumieniu z organem sprawującym nadzór nad organem pozostającym w sporze z wojewodą,
Cool między organami administracji publicznej innymi niż wymienione w pkt 1-4, 6 i 7 - wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu - minister właściwy do spraw administracji publicznej,
9) między organami administracji publicznej, gdy jednym z nich jest minister - Prezes Rady Ministrów.
§ 2. Spory o właściwość między organami samorządu terytorialnego a terenowymi organami administracji rządowej rozstrzyga sąd administracyjny.
§ 3. Z wnioskiem o rozpatrzenie sporu przez sąd administracyjny może wystąpić:
1) strona,
2) organ jednostki samorządu terytorialnego lub inny organ administracji publicznej, pozostające w sporze,
3) minister właściwy do spraw administracji publicznej,
4) minister właściwy do spraw sprawiedliwości, Prokurator Generalny,
5) Rzecznik Praw Obywatelskich.
Art. 23. Do czasu rozstrzygnięcia sporu o właściwość organ administracji publicznej, na którego obszarze wynikła sprawa, podejmuje tylko czynności nie cierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub słuszny interes obywateli i zawiadamia o tym organ właściwy do rozstrzygnięcia sporu.

Rozdział 5
Wyłączenie pracownika oraz organu


Art. 24. § 1. Pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie:
1) w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki,
2) swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia,
3) osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli,
4) w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3,
5) w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji,
6) z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne,
7) w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej.
§ 2. Powody wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu trwają także po ustaniu małżeństwa (§ 1 pkt 2), przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 1 pkt 3).
§ 3. Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.
§ 4. Wyłączony pracownik powinien podejmować tylko czynności nie cierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes stron.
Art. 25. § 1. Organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych:
1) jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3,
2) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3.
§ 2. Przepis art. 24 § 4 stosuje się odpowiednio.
Art. 26. § 1. W przypadku wyłączenia pracownika (art. 24) jego bezpośredni przełożony wyznacza innego pracownika do prowadzenia sprawy.
§ 2. W przypadku wyłączenia organu sprawę załatwia:
1) w okolicznościach przewidzianych w art. 25 § 1 pkt 1 - organ wyższego stopnia nad organem załatwiającym sprawę,
2) w okolicznościach przewidzianych w art. 25 § 1 pkt 2 - organ wyższego stopnia nad organem, w którym osoba wymieniona w tym przepisie zajmuje stanowisko kierownicze.
Organ wyższego stopnia może do załatwienia sprawy wyznaczyć inny podległy sobie organ. W razie gdy osobą wymienioną w art. 25 § 1 pkt 2 jest minister albo prezes samorządowego kolegium odwoławczego, organ właściwy do załatwienia sprawy wyznacza Prezes Rady Ministrów.
§ 3. Jeżeli wskutek wyłączenia pracowników organu administracji publicznej organ ten stał się niezdolny do załatwienia sprawy, stosuje się odpowiednio § 2.
Art. 27. § 1. Członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1. O wyłączeniu tego członka w przypadkach określonych w art. 24 § 3 postanawia przewodniczący organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia na wniosek strony, członka organu kolegialnego albo z urzędu.
§ 2. Jeżeli wskutek wyłączenia członków organu kolegialnego organ ten stał się niezdolny do podjęcia uchwały z braku wymaganego quorum, stosuje się odpowiednio przepisy art. 26 § 2.
§ 3. Jeżeli samorządowe kolegium odwoławcze wskutek wyłączenia jego członków nie może załatwić sprawy, minister właściwy do spraw administracji publicznej wyznacza do załatwienia sprawy inne samorządowe kolegium odwoławcze.
Art. 27a. (skreślony).

Rozdział 6
Strona


Art. 28. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Art. 29. Stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej.
Art. 30. § 1. Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
§ 2. Osoby fizyczne nie posiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych ustawowych przedstawicieli.
§ 3. Strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli.
§ 4. W sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.
§ 5. W sprawach dotyczących spadków nie objętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej.
Art. 31. § 1. Organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem:
1) wszczęcia postępowania,
2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu,
jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.
§ 2. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie.
§ 3. Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony.
§ 4. Organ administracji publicznej, wszczynając postępowanie w sprawie dotyczącej innej osoby, zawiadamia o tym organizację społeczną, jeżeli uzna, że może ona być zainteresowana udziałem w tym postępowaniu ze względu na swoje cele statutowe, i gdy przemawia za tym interes społeczny.
§ 5. Organizacja społeczna, która nie uczestniczy w postępowaniu na prawach strony, może za zgodą organu administracji publicznej przedstawić temu organowi swój pogląd w sprawie, wyrażony w uchwale lub oświadczeniu jej organu statutowego.
§ 6. (skreślony).
Art. 32. Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania.
Art. 33. § 1. Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych.
§ 2. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu.
§ 3. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat lub radca prawny może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa.
§ 4. W sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony.
Art. 34. § 1. Organ administracji publicznej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony.
§ 2. W przypadku konieczności podjęcia czynności nie cierpiącej zwłoki organ administracji publicznej wyznacza dla osoby nieobecnej przedstawiciela uprawnionego do działania w postępowaniu do czasu wyznaczenia dla niej przedstawiciela przez sąd.

Rozdział 7
Załatwianie spraw

Art. 35. § 1. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
§ 2. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.

§ 3. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
§ 4. Organy wyższego stopnia mogą określać rodzaje spraw, które załatwiane są w terminach krótszych niż określone w § 3.
§ 5. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Art. 36. § 1. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
§ 2. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Art. 37. § 1. Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia.
§ 2. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości.

Art. 38. Pracownik organu administracji publicznej, który z nieuzasadnionych przyczyn nie załatwił sprawy w terminie lub nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 albo nie załatwił sprawy w dodatkowym terminie ustalonym w myśl art. 37 § 2, podlega odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa.


Rozdział 8
Doręczenia


Art. 39. Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.
Art. 40. § 1. Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.
§ 2. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.
§ 3. W sprawie wszczętej na skutek podania złożonego przez dwie lub więcej stron pisma doręcza się wszystkim stronom, chyba że w podaniu wskazały jedną jako upoważnioną do odbioru pism.
Art. 41. § 1. W toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu.
§ 2. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.
Art. 42. § 1. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy.
§ 2. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
§ 3. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.
Art. 43. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Art. 44. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu.
Art. 45. Jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism.
Art. 46. § 1. Odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia.
§ 2. Jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo, i przyczynę braku jej podpisu.
Art. 47. § 1. Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy.
§ 2. W przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata.
Art. 48. § 1. Pisma skierowane do osób nie znanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył przedstawiciela, doręcza się przedstawicielowi ustanowionemu w myśl art. 34.
§ 2. Pisma kierowane do osób korzystających ze szczególnych uprawnień wynikających z immunitetu dyplomatycznego lub konsularnego doręcza się w sposób przewidziany w przepisach szczególnych, w umowach i zwyczajach międzynarodowych.
Art. 49. Strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia.

Rozdział 9
Wezwania


Art. 50. § 1. Organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.
§ 2. Organ obowiązany jest dołożyć starań, aby zadośćuczynienie wezwaniu nie było uciążliwe.
§ 3. W przypadkach, w których osoba wezwana nie może stawić się z powodu choroby, kalectwa lub innej nie dającej się pokonać przeszkody, organ może dokonać określonej czynności lub przyjąć wyjaśnienie albo przesłuchać osobę wezwaną w miejscu jej pobytu, jeżeli pozwalają na to okoliczności, w jakich znajduje się ta osoba.
Art. 51. § 1. Do osobistego stawienia się wezwany jest obowiązany tylko w obrębie gminy lub miasta, w którym zamieszkuje albo przebywa.
§ 2. Obowiązek osobistego stawiennictwa dotyczy również wezwanego, zamieszkałego lub przebywającego w sąsiedniej gminie albo mieście.
Art. 52. W toku postępowania organ administracji publicznej zwraca się do właściwego terenowego organu administracji rządowej lub organu samorządu terytorialnego o wezwanie osoby zamieszkałej lub przebywającej w danej gminie lub mieście do złożenia wyjaśnień lub zeznań albo do dokonania innych czynności, związanych z toczącym się postępowaniem. Organ prowadzący postępowanie oznaczy zarazem okoliczności będące przedmiotem wyjaśnień lub zeznań albo czynności, jakie mają być dokonane.
Art. 53. Przepisów art. 51 i 52 nie stosuje się w przypadkach, w których charakter sprawy lub czynności wymaga dokonania czynności przed organem administracji publicznej prowadzącym postępowanie.
Art. 54. § 1. W wezwaniu należy wskazać:
1) nazwę i adres organu wzywającego,
2) imię i nazwisko wzywanego,
3) w jakiej sprawie oraz w jakim charakterze i w jakim celu zostaje wezwany,
4) czy wezwany powinien się stawić osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć wyjaśnienie lub zeznanie na piśmie,
5) termin, do którego żądanie powinno być spełnione, albo dzień, godzinę i miejsce stawienia się wezwanego lub jego pełnomocnika,
6) skutki prawne niezastosowania się do wezwania.
§ 2. Wezwanie powinno być zaopatrzone podpisem pracownika organu wzywającego, z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego.
Art. 55. § 1. W sprawach nie cierpiących zwłoki wezwania można dokonać również telegraficznie lub telefonicznie albo przy użyciu innych środków łączności, z podaniem danych wymienionych w art. 54.
§ 2. Wezwanie dokonane w sposób określony w § 1 powoduje skutki prawne tylko wtedy, gdy nie ma wątpliwości, że dotarło do adresata we właściwej treści i w odpowiednim terminie.
Art. 56. § 1. Osobie, która stawiła się na wezwanie, przyznaje się koszt podróży i inne należności według przepisów o należnościach świadków i biegłych w postępowaniu sądowym. Dotyczy to również kosztów osobistego stawiennictwa stron, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została bez swojej winy błędnie wezwana do stawienia się.
§ 2. Żądanie przyznania należności należy zgłosić organowi administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie, przed wydaniem decyzji, pod rygorem utraty roszczenia.

Rozdział 10
Terminy


Art. 57. § 1. Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.
§ 2. Terminy określone w tygodniach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim tygodniu, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu.
§ 3. Terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca.
§ 4. Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni.
§ 5. Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej albo złożono w polskim urzędzie konsularnym. Termin uważa się za zachowany również w przypadku, gdy przed jego upływem żołnierz lub członek załogi statku morskiego złożył je w dowództwie jednostki wojskowej lub kapitanowi statku, a także gdy osoba pozbawiona wolności złożyła pismo w administracji zakładu karnego.
Art. 58. § 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
§ 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
§ 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.
Art. 59. § 1. O przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie.
§ 2. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
Art. 60. Przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia organ administracji publicznej na żądanie strony może wstrzymać wykonanie decyzji lub postanowienia.

DZIAŁ II
POSTĘPOWANIE


Rozdział 1
Wszczęcie postępowania


Art. 61. § 1. Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
§ 2. Organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć.
§ 3. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.
§ 4. O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie.
Art. 62. W sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony.
Art. 63. § 1. Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej, a także ustnie do protokołu.
§ 2. Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.
§ 3. Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu.
§ 4. Organ administracji publicznej obowiązany jest potwierdzić wniesienie podania, jeżeli wnoszący je tego zażąda.
Art. 64. § 1. Jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania.
§ 2. Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Art. 65. § 1. Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie.
§ 2. Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu.
Art. 66. § 1. Jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwianiu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu, i poinformuje go o treści § 2.
§ 2. Odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania.
§ 3. Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem.

Rozdział 2
Protokoły i adnotacje


Art. 67. § 1. Organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie.
§ 2. W szczególności sporządza się protokół:
1) przyjęcia wniesionego ustnie podania,
2) przesłuchania strony, świadka i biegłego,
3) oględzin i ekspertyz dokonywanych przy udziale przedstawiciela organu administracji publicznej,
4) rozprawy,
5) ustnego ogłoszenia decyzji i postanowienia.
Art. 68. § 1. Protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby.
§ 2. Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole.
Art. 69. § 1. Protokół przesłuchania powinien być odczytany i przedstawiony do podpisu osobie zeznającej niezwłocznie po złożeniu zeznania.
§ 2. W protokołach przesłuchania osoby, która złożyła zeznanie w języku obcym, należy podać w przekładzie na język polski treść złożonego zeznania oraz wskazać osobę i adres tłumacza, który dokonał przekładu; tłumacz ten powinien podpisać protokół przesłuchania.
Art. 70. Organ administracji publicznej może zezwolić na dołączenie do protokołu zeznania na piśmie, podpisanego przez zeznającego, oraz innych dokumentów mających znaczenie dla sprawy.
Art. 71. Skreśleń i poprawek w protokole należy tak dokonywać, aby wyrazy skreślone i poprawione były czytelne. Skreślenia i poprawki powinny być stwierdzone w protokole przed jego podpisaniem.
Art. 72. Czynności organu administracji publicznej, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności.

Rozdział 3
Udostępnianie akt


Art. 73. § 1. W każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów.
§ 2. Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
Art. 74. § 1. Przepisu art. 73 nie stosuje się do akt sprawy, objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także do innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy.
§ 2. Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Rozdział 4
Dowody


Art. 75. § 1. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
§ 2. Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 76. § 1. Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4.
§ 3. Przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach.
Art. 77. § 1. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
§ 2. Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu.
§ 3. Organ przeprowadzający postępowanie na wezwanie organu właściwego do załatwienia sprawy (art. 52) może z urzędu lub na wniosek strony przesłuchać również nowych świadków i biegłych na okoliczności będące przedmiotem tego postępowania.
§ 4. Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie.
Art. 78. § 1. Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
§ 2. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.
Art. 79. § 1. Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem.
§ 2. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.
Art. 80. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Art. 81. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2.
Art. 82. Świadkami nie mogą być:
1) osoby niezdolne do spostrzegania lub komunikowania swych spostrzeżeń,
2) osoby obowiązane do zachowania tajemnicy państwowej i służbowej na okoliczności objęte tajemnicą, jeżeli nie zostały w trybie określonym obowiązującymi przepisami zwolnione od obowiązku zachowania tej tajemnicy,
3) duchowni co do faktów objętych tajemnicą spowiedzi.
Art. 83. § 1. Nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka, z wyjątkiem małżonka strony, wstępnych, zstępnych i rodzeństwa strony oraz jej powinowatych pierwszego stopnia, jak również osób pozostających ze stroną w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli. Prawo odmowy zeznań trwa także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli.
§ 2. Świadek może odmówić odpowiedzi na pytania, gdy odpowiedź mogłaby narazić jego lub bliskich wymienionych w § 1 na odpowiedzialność karną, hańbę lub bezpośrednią szkodę majątkową albo spowodować naruszenie obowiązku zachowania prawnie chronionej tajemnicy zawodowej.
§ 3. Przed odebraniem zeznania organ administracji publicznej uprzedza świadka o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania.
Art. 84. § 1. Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.
§ 2. Biegły podlega wyłączeniu na zasadach i w trybie określonym w art. 24. Poza tym do biegłych stosuje się przepisy dotyczące przesłuchania świadków.
Art. 85. § 1. Organ administracji publicznej może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny.
§ 2. Jeżeli przedmiot oględzin znajduje się u osób trzecich, osoby te są obowiązane na wezwanie organu do okazania przedmiotu oględzin.
Art. 86. Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu.
Art. 87. Organ kolegialny, właściwy do wydania decyzji w sprawie, może zlecić przeprowadzenie postępowania dowodowego lub jego części jednemu ze swych członków lub pracowników, jeżeli szczególne przepisy temu się nie sprzeciwiają.
Art. 88. § 1. Kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł. Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie.
§ 2. Organ, który nałożył karę grzywny, może na wniosek ukaranego, złożony w ciągu siedmiu dni od daty otrzymania zawiadomienia o ukaraniu, uznać za usprawiedliwioną nieobecność lub odmowę zeznania, wydania opinii albo okazania przedmiotu oględzin i zwolnić od kary grzywny. Na odmowę zwolnienia od kary służy zażalenie.
§ 3. Ukaranie grzywną nie wyklucza możności zastosowania do opornego świadka środków przymusu przewidzianych w przepisach szczególnych.
Art. 88a. W razie uchybienia przez żołnierza w czynnej służbie wojskowej obowiązkom, o których mowa w art. 88 § 1, organ przeprowadzający dowód, zamiast wymierzyć żołnierzowi karę grzywny, występuje do dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz ten pełni służbę, z wnioskiem o pociągnięcie go do odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Rozdział 5
Rozprawa


Art. 89. § 1. Organ administracji publicznej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa.
§ 2. Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.
Art. 90. § 1. Organ administracji publicznej podejmuje przed rozprawą czynności niezbędne do jej przeprowadzenia.
§ 2. W szczególności organ wzywa:
1) strony do złożenia przed rozprawą wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów i do stawienia się na rozprawę osobiście lub przez przedstawicieli albo pełnomocników,
2) świadków i biegłych do stawienia się na rozprawę.
§ 3. Ponadto organ zawiadamia o rozprawie państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, organizacje społeczne, a także inne osoby, jeżeli ich udział w rozprawie jest uzasadniony ze względu na jej przedmiot. W tym przypadku organ wzywa je do wzięcia udziału w rozprawie albo do złożenia przed rozprawą oświadczenia i dowodów dla jego poparcia.
Art. 91. § 1. W wezwaniu na rozprawę określa się termin, miejsce i przedmiot rozprawy.
§ 2. Stronom, świadkom, biegłym oraz państwowym i samorządowym jednostkom organizacyjnym, organizacjom i innym osobom, wezwanym do udziału w rozprawie (art. 90 § 3), doręcza się wezwanie na piśmie.
§ 3. Jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że oprócz wezwanych stron, uczestniczących w postępowaniu, mogą być jeszcze w sprawie inne strony, nie znane organowi administracji publicznej, należy ponadto o terminie, miejscu i przedmiocie rozprawy ogłosić w drodze obwieszczeń albo w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości.
Art. 92. Termin rozprawy powinien być tak wyznaczony, aby doręczenie wezwań oraz ogłoszenie o rozprawie nastąpiły przynajmniej na siedem dni przed rozprawą.
Art. 93. Rozprawą kieruje wyznaczony do przeprowadzenia rozprawy pracownik tego organu administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie. Gdy postępowanie toczy się przed organem kolegialnym, rozprawą kieruje przewodniczący albo wyznaczony członek organu kolegialnego.
Art. 94. § 1. Nieobecność na rozprawie stron należycie wezwanych na rozprawę nie stanowi przeszkody do jej przeprowadzenia.
§ 2. Kierujący rozprawą odroczy ją, jeżeli stwierdzi poważne nieprawidłowości w wezwaniu stron na rozprawę, jeżeli niestawienie się strony zostało spowodowane przeszkodą trudną do przezwyciężenia, a także z innej ważnej przyczyny.
Art. 95. § 1. Na rozprawie strony mogą składać wyjaśnienia, zgłaszać żądania, propozycje i zarzuty oraz przedstawiać dowody na ich poparcie. Ponadto strony mogą wypowiadać się co do wyników postępowania dowodowego.
§ 2. Kierujący rozprawą może uchylić zadawane świadkom, biegłym i stronom pytania, jeżeli nie mają one istotnego znaczenia dla sprawy. Jednakże na żądanie strony należy zamieścić w protokole osnowę treści uchylonego pytania.
Art. 96. Za niewłaściwe zachowanie się w czasie rozprawy strony, świadkowie, biegli i inne osoby uczestniczące w rozprawie mogą być, po uprzednim ostrzeżeniu, wydalone z miejsca rozprawy przez kierującego rozprawą oraz ukarane grzywną do 100 zł. Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie.

Rozdział 6
Zawieszenie postępowania


Art. 97. § 1. Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie:
1) w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105),
2) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony,
3) w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych,
4) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
§ 2. Gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony.
Art. 98. § 1. Organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu.
§ 2. Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane.
Art. 99. Organ administracji publicznej, który z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 1-3 zawiesił postępowanie wszczęte z urzędu, poczyni równocześnie niezbędne kroki w celu usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania. Tak samo postąpi organ w razie zawieszenia z tej samej przyczyny postępowania wszczętego na żądanie strony, jeżeli interes społeczny przemawia za załatwieniem sprawy.
Art. 100. § 1. Organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu.
§ 2. Jeżeli zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla interesu społecznego, organ administracji publicznej załatwi sprawę, rozstrzygając zagadnienie wstępne we własnym zakresie.
§ 3. Przepis § 2 stosuje się także wówczas, gdy strona mimo wezwania (§ 1) nie wystąpiła o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo gdy zawieszenie postępowania mogłoby spowodować niepowetowaną szkodę dla strony. W tym ostatnim przypadku organ może uzależnić załatwienie sprawy od złożenia przez stronę stosownego zabezpieczenia.
Art. 101. § 1. O postanowieniu w sprawie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej zawiadamia strony.
§ 2. W przypadku zawieszenia postępowania na żądanie strony lub jednej ze stron (art. 98 § 1) organ pouczy je o treści przepisu art. 98 § 2.
§ 3. Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie.
Art. 102. W czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego.
Art. 103. Zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie.

Rozdział 7
Decyzje


Art. 104. § 1. Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
§ 2. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.
Art. 105. § 1. Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
§ 2. Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.
Art. 106. § 1. Jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ.
§ 2. Organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę.
§ 3. Organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, obowiązany jest przedstawić je niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu żądania, chyba że przepis prawa przewiduje inny termin.
§ 4. Organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.
§ 5. Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie.
§ 6. W przypadku niezajęcia stanowiska w terminie określonym w § 3 stosuje się odpowiednio przepisy art. 36-38.
Art. 107. § 1. Decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.
§ 2. Przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja.
§ 3. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
§ 4. Można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania.
§ 5. Organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji również w przypadkach, w których z dotychczasowych przepisów ustawowych wynikała możliwość zaniechania lub ograniczenia uzasadnienia ze względu na interes bezpieczeństwa Państwa lub porządek publiczny.
Art. 108. § 1. Decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.
§ 2. Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie.
Art. 109. § 1. Decyzję doręcza się stronom na piśmie.
§ 2. W przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 decyzja może być stronom ogłoszona ustnie.
Art. 110. Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
Art. 111. § 1. Strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach.
§ 2. W przypadkach określonych w § 1 termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi.
Art. 112. Błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.
Art. 113. § 1. Organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.
§ 2. Organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji.
§ 3. Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie.

Rozdział 8
Ugoda


Art. 114. W sprawie, w której toczy się postępowanie przed organem administracji publicznej, strony mogą zawrzeć ugodę - jeżeli przemawia za tym charakter sprawy, przyczyni się to do uproszczenia lub przyspieszenia postępowania i nie sprzeciwia się temu przepis prawa.
Art. 115. Ugoda może być zawarta przed organem administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie w pierwszej instancji lub postępowanie odwoławcze, do czasu wydania przez organ decyzji w sprawie.
Art. 116. § 1. Organ administracji publicznej odroczy wydanie decyzji i wyznaczy stronom termin do zawarcia ugody, jeżeli złożą one zgodne oświadczenie o zamiarze jej zawarcia.
§ 2. W przypadku zawiadomienia przez jedną ze stron o odstąpieniu od zamiaru zawarcia ugody lub niedotrzymania przez strony terminu wyznaczonego w myśl § 1, organ administracji publicznej załatwia sprawę w drodze decyzji.
Art. 117. § 1. Ugodę sporządza się w formie pisemnej. Powinna ona zawierać: oznaczenie organu, przed którym została zawarta, datę sporządzenia, oznaczenie stron, przedmiot i treść ugody, wzmiankę o jej odczytaniu i przyjęciu, podpisy stron oraz podpis pracownika organu administracji publicznej, upoważnionego do sporządzenia ugody.
§ 2. Organ administracji publicznej utrwala fakt zawarcia ugody w aktach sprawy, w formie protokołu podpisanego przez osobę upoważnioną do sporządzenia ugody.
Art. 118. § 1. Ugoda wymaga zatwierdzenia przez organ administracji publicznej, przed którym została zawarta.
§ 2. Jeżeli ugoda dotyczy kwestii, których rozstrzygnięcie wymaga zajęcia stanowiska przez inny organ, stosuje się odpowiednio przepis art. 106.
§ 3. Organ administracji publicznej odmówi zatwierdzenia ugody zawartej z naruszeniem prawa, nie uwzględniającej stanowiska organu, o którym mowa w § 2, albo naruszającej interes społeczny bądź słuszny interes stron.
Art. 119. § 1. Zatwierdzenie bądź odmowa zatwierdzenia ugody następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie; postanowienie w tej sprawie powinno być wydane w ciągu siedmiu dni od dnia zawarcia ugody.
§ 2. W przypadku gdy ugoda zawarta została w toku postępowania odwoławczego, z dniem, w którym stało się ostateczne postanowienie zatwierdzające ugodę, traci moc decyzja organu pierwszej instancji, o czym zamieszcza się wzmiankę w tym postanowieniu.
§ 3. Łącznie z postanowieniem zatwierdzającym ugodę doręcza się stronom odpis ugody.
Art. 120. § 1. Ugoda staje się wykonalna z dniem, w którym postanowienie o jej zatwierdzeniu stało się ostateczne.
§ 2. Organ administracji publicznej, przed którym została zawarta ugoda, potwierdza jej wykonalność na egzemplarzu ugody.
Art. 121. Zatwierdzona ugoda wywiera takie same skutki, jak decyzja wydana w toku postępowania administracyjnego.
Art. 122. W sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do ugody i postanowienia w sprawie jej zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące decyzji.

Rozdział 9
Postanowienia


Art. 123. § 1. W toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia.
§ 2. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie spraw, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
Art. 124. § 1. Postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania.
§ 2. Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie.
Art. 125. § 1. Postanowienia, od których służy stronom zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, doręcza się na piśmie.
§ 2. W przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 postanowienia mogą być stronom ogłaszane ustnie.
§ 3. Postanowienie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego, doręcza się stronie wraz z pouczeniem o dopuszczalności wniesienia skargi oraz uzasadnieniem faktycznym i prawnym.
Art. 126. Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie.

Rozdział 10
Odwołania


Art. 127. § 1. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.
§ 2. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy.
§ 3. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
§ 4. (skreślony).
Art. 128. Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania.
Art. 129. § 1. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję.
§ 2. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
§ 3. Przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania.
Art. 130. § 1. Przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu.
§ 2. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji.
§ 3. Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy:
1) decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108),
2) decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy.
§ 4. Ponadto decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, gdy jest zgodna z żądaniem wszystkich stron.
Art. 131. O wniesieniu odwołania organ administracji publicznej, który wydał decyzję, zawiadomi strony.
Art. 132. § 1. Jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję.
§ 2. Przepis § 1 stosuje się także w przypadku, gdy odwołanie wniosła jedna ze stron, a pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z żądaniem odwołania.
§ 3. Od nowej decyzji służy stronom odwołanie.
Art. 133. Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132.
Art. 134. Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Art. 135. Organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie decyzji.
Art. 136. Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Art. 137. Strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy nie uwzględni jednak cofnięcia odwołania, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny.
Art. 138. § 1. Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
§ 2. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozp


Post został pochwalony 0 razy

Ostatnio zmieniony przez GŁOS_dla_PŁOŚNICY dnia Wto 23:31, 10 Kwi 2007, w całości zmieniany 4 razy
Pon 23:00, 09 Kwi 2007 Zobacz profil autora
upiórr z przeszłości
Zadomowiony



Dołączył: 24 Lut 2007
Posty: 51
Przeczytał: 0 tematów

Pomógł: 2 razy
Ostrzeżeń: 0/5
Skąd: z nieskończoności....

Post
EUREKA?! Shocked

Laughing Laughing Laughing Laughing



Post został pochwalony 0 razy
Wto 15:53, 10 Kwi 2007 Zobacz profil autora
GŁOS_dla_PŁOŚNICY
Szycha



Dołączył: 05 Sty 2007
Posty: 449
Przeczytał: 0 tematów

Pomógł: 4 razy
Ostrzeżeń: 0/5

Post
Ciąg dalszy Ustawy o postepowaniu administracyjnym:

Art. 138. § 1. Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
§ 2. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
§ 3. W sprawach należących do właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego organ odwoławczy uprawniony jest do wydania decyzji uchylającej i rozstrzygającej sprawę co do istoty jedynie w przypadku, gdy przepisy prawa nie pozostawiają sposobu jej rozstrzygnięcia uznaniu organu samorządowego. W pozostałych przypadkach organ odwoławczy, uwzględniając odwołanie, ogranicza się do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Art. 139. Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
Art. 140. W sprawach nie uregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.

Rozdział 11
Zażalenia


Art. 141. § 1. Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi.
§ 2. Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie.
Art. 142. Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.
Art. 143. Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to za uzasadnione.
Art. 144. W sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

Rozdział 12
Wznowienie postępowania


Art. 145. § 1. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
Cool decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
§ 2. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
§ 3. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.
Art. 145a. § 1. Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
§ 2. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Art. 146. § 1. Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
§ 2. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Art. 147. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony.
Art. 148. § 1. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
§ 2. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Art. 149. § 1. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia.
§ 2. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
§ 3. Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji.
Art. 150. § 1. Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.
§ 2. Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2.
§ 3. Przepis § 2 nie dotyczy przypadków, gdy decyzję w ostatniej instancji wydał minister, a w sprawach należących do zadań jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegium odwoławcze.
Art. 151. § 1. Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
§ 2. W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Art. 152. § 1. Organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
§ 2. Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze.
Art. 153. § 1. Stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 145 § 1 albo uchylenia takiej decyzji w wyniku wznowienia postępowania, służy roszczenie o odszkodowanie w zakresie i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu cywilnego.
§ 2. Dochodzenie odszkodowania następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Rozdział 13
Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji


Art. 154. § 1. Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
§ 2. W przypadkach wymienionych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji.
§ 3. W sprawach należących do zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego do zmiany lub uchylenia decyzji, o której mowa w § 1 oraz w art. 155, właściwe są organy tych jednostek.
Art. 155. Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 156. § 1. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
§ 2. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Art. 157. § 1. Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ.
§ 2. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
§ 3. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.
Art. 158. § 1. Rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.
§ 2. Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.
Art. 159. § 1. Organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1.
§ 2. Na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji służy stronie zażalenie.
Art. 160. § 1. Stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie.
§ 2. Do odszkodowania stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem art. 418 tego kodeksu.
§ 3. Odszkodowanie przysługuje od organu, który wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 156 § 1, chyba że winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie ponosi inna strona postępowania dotyczącego tej decyzji; w tym ostatnim przypadku roszczenie o odszkodowanie służy w stosunku do strony winnej powstania tych okoliczności.
§ 4. O odszkodowaniu przysługującym od organu wymienionego w § 1 orzeka organ administracji publicznej, który stwierdził nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisu art. 156 § 1 albo stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że została ona wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1. Dochodzenie odszkodowania od strony winnej powstania okoliczności wymienionych w art. 156 § 1 następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym.
§ 5. Strona niezadowolona z przyznanego jej odszkodowania przez organ administracji publicznej wymieniony w § 4, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, może wnieść powództwo do sądu powszechnego.
§ 6. Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1.
Art. 161. § 1. Minister może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa.
§ 2. Uprawnienia określone w § 1 w stosunku do decyzji wydanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach należących do zadań z zakresu administracji rządowej przysługują również wojewodzie.
§ 3. Stronie, która poniosła szkodę na skutek uchylenia lub zmiany decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę od organu, który uchylił lub zmienił decyzję; organ ten, w drodze decyzji, orzeka również o odszkodowaniu.
§ 4. Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja uchylająca lub zmieniająca decyzję.
§ 5. Do odszkodowania tego stosuje się odpowiednio przepisy art. 160 § 2 i 5.
Art. 162. § 1. Organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja:
1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony,
2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku.
§ 2. Organ administracji publicznej, o którym mowa w § 1, uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie.
§ 3. Organ stwierdza wygaśnięcie decyzji lub uchyla decyzję na podstawie przepisów § 1 i 2 w drodze decyzji.
Art. 163. Organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne.

DZIAŁ III
PRZEPISY SZCZEGÓLNE W SPRAWACH UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH


Art. 164-179. (skreślone).
Art. 180. § 1. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach.
§ 2. Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy wynikające z przepisów o ubezpieczeniach społecznych, o zaopatrzeniach emerytalnych i rentowych, o funduszu alimentacyjnym, a także sprawy wynikające z przepisów o innych świadczeniach wypłacanych z funduszów przeznaczonych na ubezpieczenia społeczne.
Art. 181. Organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne; do postępowania przed tymi organami stosuje się odpowiednio przepis art. 180 § 1.

DZIAŁ IV
UDZIAŁ PROKURATORA


Art. 182. Prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem.
Art. 183. § 1. Prokuratorowi służy prawo udziału w każdym stadium postępowania w celu zapewnienia, aby postępowanie i rozstrzygnięcie sprawy było zgodne z prawem.
§ 2. Organ administracji publicznej zawiadamia prokuratora o wszczęciu postępowania oraz o toczącym się postępowaniu w każdym przypadku, gdy uzna udział prokuratora w postępowaniu za potrzebny.
Art. 184. § 1. Prokuratorowi służy prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, jeżeli przepisy kodeksu lub przepisy szczególne przewidują wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji albo jej uchylenie lub zmianę.
§ 2. Prokurator wnosi sprzeciw do organu właściwego do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany.
§ 3. Sprzeciw od decyzji wydanej przez ministra wnosi Prokurator Generalny.
§ 4. Jeżeli podstawą sprzeciwu jest naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 4, wniesienie sprzeciwu wymaga zgody strony.
Art. 185. § 1. Sprzeciw prokuratora powinien być rozpatrzony i załatwiony w terminie trzydziestu dni od daty jego wniesienia.
§ 2. W razie niezałatwienia sprzeciwu w terminie określonym w § 1 mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 36-38.
Art. 186. W przypadku wniesienia sprzeciwu przez prokuratora właściwy organ administracji publicznej wszczyna w sprawie postępowanie z urzędu, zawiadamiając o tym strony.
Art. 187. W przypadku wniesienia przez prokuratora sprzeciwu organ administracji publicznej, do którego sprzeciw wniesiono, obowiązany jest niezwłocznie rozpatrzyć, czy zachodzi potrzeba wstrzymania wykonania decyzji do chwili załatwienia sprzeciwu.
Art. 188. Prokuratorowi, który bierze udział w postępowaniu w przypadkach określonych w art. 182-184, służą prawa strony.
Art. 189. Prokurator, który wniósł skargę na decyzję organu administracji publicznej do sądu administracyjnego, nie może z tych samych przyczyn wnieść sprzeciwu.

DZIAŁ V
ROZSTRZYGANIE SPORÓW O WŁAŚCIWOŚĆ MIĘDZY ORGANAMI ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ A SĄDAMI POWSZECHNYMI


Art. 190. § 1. Spory o właściwość między organami administracji publicznej a sądami rozstrzyga Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym.
§ 2. W przypadku powstania sporu przepis art. 23 stosuje się odpowiednio.
Art. 191. § 1. Kolegium Kompetencyjne tworzy trzech sędziów Sądu Najwyższego oraz przedstawiciele ministra właściwego do spraw sprawiedliwości(1) i ministra zainteresowanego ze względu na przedmiot sprawy.
§ 2. Kolegium działa pod przewodnictwem sędziego.
§ 3. Sędziów do Kolegium Kompetencyjnego, w tym sędziego przewodniczącego, wyznacza Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego każdorazowo po wniesieniu sprawy. Ministrowie wymienieni w § 1 wyznaczają swoich przedstawicieli do Kolegium w terminie siedmiu dni od dnia zawiadomienia ich przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o wniesieniu sprawy.
Art. 192. § 1. Z wnioskiem o rozpatrzenie sporu mogą występować:
1) zainteresowany organ administracji publicznej lub sąd - gdy uznają się równocześnie za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny),
2) strona - gdy w sprawie za niewłaściwy uznaje się zarówno organ administracji publicznej, jak i sąd (spór negatywny),
3) minister właściwy do spraw sprawiedliwości,
4) Prokurator Generalny.
§ 2. Wniosek o rozpatrzenie sporu kieruje się do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. O wpłynięciu wniosku Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zawiadamia:
1) ministrów wymienionych w art. 191 § 1,
2) Prokuratora Generalnego.
Art. 193. § 1. W rozprawie dotyczącej rozpatrzenia sporu o właściwość między organem administracji publicznej a sądem bierze udział przedstawiciel organu administracji publicznej, którego spór dotyczy, strona postępowania administracyjnego oraz przedstawiciel Prokuratora Generalnego.
§ 2. Osobom, o których mowa w § 1, służy prawo składania wyjaśnień i zgłaszania wniosków.
§ 3. Nieobecność którejkolwiek z osób wymienionych w § 1 nie wstrzymuje rozprawy.
Art. 194. Rozstrzygnięcia Kolegium Kompetencyjnego nie podlegają zaskarżeniu.
Art. 195. W postępowaniu przed Kolegium Kompetencyjnym w zakresie nie uregulowanym w niniejszym dziale stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

DZIAŁ VI (skreślony)

DZIAŁ VII
Wydawanie zaświadczeń


Art. 217. § 1. Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.
§ 2. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
§ 3. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni.
Art. 218. § 1. W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
§ 2. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
Art. 219. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Art. 220. § 1. Organ administracji publicznej nie może żądać zaświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, znanych organowi z urzędu bądź możliwych do ustalenia przez organ na podstawie posiadanej ewidencji, rejestrów lub innych danych albo na podstawie przedstawionych przez zainteresowanego do wglądu dokumentów urzędowych (dowodu osobistego, dowodów rejestracyjnych i innych).
§ 2. Organ administracji publicznej żądający od strony zaświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego jest obowiązany wskazać przepis prawa wymagający urzędowego potwierdzenia tych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia.

DZIAŁ VIII
SKARGI I WNIOSKI

Rozdział 1
Postanowienia ogólne


Art. 221. § 1. Zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych realizowane jest na zasadach określonych przepisami niniejszego działu.
§ 2. Petycje, skargi i wnioski mogą być składane do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej.
§ 3. Petycje, skargi i wnioski można składać w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą.
Art. 222. O tym, czy pismo jest skargą albo wnioskiem, decyduje treść pisma, a nie jego forma zewnętrzna.
Art. 223. § 1. Organy państwowe, organy samorządu terytorialnego i inne organy samorządowe oraz organy organizacji społecznych - rozpatrują oraz załatwiają skargi i wnioski w ramach swojej właściwości.
§ 2. Pracownik organu państwowego, pracownik samorządowy oraz organu organizacji społecznej, winny niewłaściwego i nieterminowego załatwiania skarg i wniosków, podlega odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa.
Art. 224. Ilekroć w przepisach niniejszego działu jest mowa o organach państwowych - rozumie się przez to także organy przedsiębiorstw państwowych i innych państwowych jednostek organizacyjnych.
Art. 225. § 1. Nikt nie może być narażony na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu złożenia skargi lub wniosku albo z powodu dostarczenia materiału do publikacji o znamionach skargi lub wniosku, jeżeli działał w granicach prawem dozwolonych.
§ 2. Organy państwowe, organy jednostek samorządu terytorialnego i inne organy samorządowe oraz organy organizacji społecznych są obowiązane przeciwdziałać hamowaniu krytyki i innym działaniom ograniczającym prawo do składania skarg i wniosków lub dostarczania informacji - do publikacji - o znamionach skargi lub wniosku.
Art. 226. Rada Ministrów wyda, w drodze rozporządzenia, przepisy o organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków.

Rozdział 2
Skargi


Art. 227. Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
Art. 228. Skargi składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia.
Art. 229. Jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności:
1) rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa - wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa,
2) organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego w sprawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej - wojewoda,
3) zarządu gminy oraz wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - rada gminy,
4) zarządu powiatu oraz starosty, a także kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - rada powiatu,
5) zarządu i marszałka województwa, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - sejmik województwa,
6) wojewody w sprawach podlegających rozpatrzeniu według kodeksu - właściwy minister, a w innych sprawach - Prezes Rady Ministrów,
7) innego organu administracji rządowej, organu przedsiębiorstwa państwowego lub innej państwowej jednostki organizacyjnej - organ wyższego stopnia lub sprawujący bezpośredni nadzór,
Cool ministra - Prezes Rady Ministrów,
9) organu centralnego i jego kierownika - organ, któremu podlega.
Art. 230. Do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań i działalności organizacji społecznej właściwy jest organ bezpośrednio wyższego stopnia tej organizacji, a w stosunku do organu naczelnego organizacji - Prezes Rady Ministrów lub właściwi ministrowie sprawujący nadzór nad działalnością tej organizacji.
Art. 231. Jeżeli organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, obowiązany jest niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, przekazać ją właściwemu organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ.
Art. 232. § 1. Organ właściwy do rozpatrzenia skargi może ją przekazać do załatwienia organowi niższego stopnia, o ile skarga nie zawiera zarzutów dotyczących działalności tego organu.
§ 2. Skargę na pracownika można przekazać do załatwienia również jego przełożonemu służbowemu, z obowiązkiem zawiadomienia organu właściwego do rozpatrzenia skargi o sposobie jej załatwienia.
§ 3. O przekazaniu skargi zawiadamia się równocześnie skarżącego.
Art. 233. Skarga w sprawie indywidualnej, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania, jeżeli została złożona przez stronę. Jeżeli skarga taka pochodzi od innej osoby, może spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu, chyba że przepisy wymagają do wszczęcia postępowania żądania strony.
Art. 234. W sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne:
1) skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu,
2) skarga pochodząca od innych osób stanowi materiał, który organ prowadzący postępowanie powinien rozpatrzyć z urzędu.
Art. 235. § 1. Skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu.
§ 2. W przypadkach określonych w § 1 żądanie zostanie uwzględnione, gdy zachodzą przewidziane w kodeksie warunki do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany.
Art. 236. W przypadkach określonych w art. 233 i 234 organem właściwym do rozpatrzenia skargi jest organ uprawniony do wszczęcia postępowania lub organ, przed którym toczy się postępowanie, a w przypadkach określonych w art. 235 - organ właściwy do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo do jej uchylenia lub zmiany.
Art. 237. § 1. Organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca.
§ 2. Posłowie na Sejm, senatorowie i radni, którzy wnieśli skargę we własnym imieniu albo przekazali do załatwienia skargę innej osoby, powinni być zawiadomieni o sposobie załatwienia skargi, a gdy jej załatwienie wymaga zebrania dowodów, informacji lub wyjaśnień - także o stanie rozpatrzenia skargi, najpóźniej w terminie czternastu dni od dnia jej wniesienia albo przekazania.
§ 3. O sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego.
§ 4. W razie niezałatwienia skargi w terminie określonym w § 1 stosuje się przepisy art. 36-38.
Art. 238. § 1. Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi powinno zawierać: oznaczenie organu, od którego pochodzi, wskazanie, w jaki sposób skarga została załatwiona, oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do załatwienia skargi. Zawiadomienie o odmownym załatwianiu skargi powinno zawierać ponadto uzasadnienie faktyczne i prawne.
§ 2. W zawiadomieniu, o którym mowa w § 1, w jednostkach organizacyjnych resortu obrony narodowej można pominąć imię i nazwisko osoby upoważnionej do załatwienia skargi.
Art. 239. § 1. W przypadku gdy skarga, w wyniku jej rozpatrzenia, uznana została za bezzasadną i jej bezzasadność wykazano w odpowiedzi na skargę, a skarżący ponowił skargę bez wskazania nowych okoliczności - organ właściwy do jej rozpatrzenia może, w odpowiedzi na tę skargę, podtrzymać swoje poprzednie stanowisko.
§ 2. O załatwieniu w sposób określony w § 1 skargi wniesionej ponownie organ załatwiający tę skargę zawiadamia organ wyższego stopnia; nie dotyczy to skarg załatwianych przez organy naczelne.
Art. 240. Gdy skarga dotyczy sprawy, która nie podlega rozpatrzeniu według przepisów kodeksu (art. 3 § 1 i 2) albo nie należy do właściwości organów administracji publicznej, przepisy art. 233-239 stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem, że w miejsce pozostałych przepisów kodeksu stosuje się przepisy postępowania właściwego dla danej sprawy.

Rozdział 3
Wnioski


Art. 241. Przedmiotem wniosku mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności.
Art. 242. § 1. Wnioski składa się do organów właściwych ze względu na przedmiot wniosku.
§ 2. Wnioski w sprawach dotyczących zadań organizacji społecznych składa się do organów tych organizacji.
Art. 243. Jeżeli organ, który otrzymał wniosek, nie jest właściwy do jego rozpatrzenia, obowiązany jest w ciągu siedmiu dni przekazać go właściwemu organowi. O przekazaniu wniosku zawiadamia się równocześnie wnioskodawcę.
Art. 244. § 1. W sprawie terminu załatwiania wniosków stosuje się przepis art. 237 § 1.
§ 2. O sposobie załatwienia wniosku zawiadamia się równocześnie wnioskodawcę.
Art. 245. W razie niemożności załatwienia wniosku w terminie określonym w art. 244 właściwy organ obowiązany jest w tym terminie zawiadomić wnioskodawcę o czynnościach podjętych w celu rozpatrzenia wniosku oraz o przewidywanym terminie załatwienia wniosku.
Art. 246. § 1. Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi w trybie określonym w rozdziale 2 niniejszego działu.
§ 2. Wnioskodawcy służy prawo wniesienia skargi w przypadku niezałatwienia wniosku w terminie określonym w art. 244 albo wskazanym w zawiadomieniu (art. 245).
Art. 247. Do wniosków stosuje się odpowiednio przepisy art. 230, 237 § 2 i art. 238.

Rozdział 4
Udział prasy i organizacji społecznych


Art. 248. § 1. Skargi i wnioski przekazane przez redakcje prasowe, radiowe i telewizyjne do organów właściwych w myśl art. 228-230 i 242 podlegają rozpatrzeniu i załatwieniu w trybie określonym w przepisach rozdziałów 2 i 3 niniejszego działu.
§ 2. Właściwy organ zawiadamia w przepisanym terminie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku albo o ich przekazaniu innemu organowi w celu załatwienia również redakcję, jeżeli zażądała takiego zawiadomienia.
Art. 249. Przepis art. 248 stosuje się odpowiednio do skarg i wniosków przekazanych przez organizacje społeczne do organów właściwych w myśl art. 228-230 oraz art. 242.
Art. 250. (skreślony).
Art. 251. Przepisy art. 237 § 4 oraz art. 245 i 246 stosuje się odpowiednio do redakcji prasowej, która opublikowała i przesłała do właściwego organu administracji publicznej artykuł, notatkę lub inną wiadomość, w trybie przewidzianym w niniejszym rozdziale.
Art. 252. (skreślony).

Rozdział 5
Przyjmowanie skarg i wniosków


Art. 253. § 1. Organy państwowe, organy samorządu terytorialnego i inne organy samorządowe oraz organy organizacji społecznych obowiązane są przyjmować obywateli w sprawach skarg i wniosków w ustalonych przez siebie dniach i godzinach.
§ 2. Kierownicy organów wymienionych w § 1 lub wyznaczeni przez nich zastępcy obowiązani są przyjmować obywateli w sprawach skarg i wniosków co najmniej raz w tygodniu.
§ 3. Dni i godziny przyjęć powinny być dostosowane do potrzeb ludności, przy czym przynajmniej raz w tygodniu przyjęcia powinny się odbywać w ustalonym dniu po godzinach pracy.
§ 4. Informacja o dniach i godzinach przyjęć powinna być wywieszona na widocznym miejscu w siedzibie danej jednostki organizacyjnej oraz w podporządkowanych jej jednostkach organizacyjnych.
§ 5. Prezes Rady Ministrów lub właściwy minister oraz naczelny organ organizacji społecznej mogą ustalać sposób, dni i godziny przyjmowania obywateli w sprawach skarg i wniosków przez podporządkowane im organy i jednostki organizacyjne.
Art. 254. Skargi i wnioski składane i przekazywane do organów państwowych, organów samorządu terytorialnego i innych organów samorządowych i organów organizacji społecznych oraz związane z nimi pisma i inne dokumenty rejestruje się i przechowuje w sposób ułatwiający kontrolę przebiegu i terminów załatwiania poszczególnych skarg i wniosków.
Art. 255. (skreślony).
Art. 256. Pracownik, który otrzymał skargę dotyczącą jego działalności, obowiązany jest przekazać ją niezwłocznie swojemu przełożonemu służbowemu.

Rozdział 6
Nadzór i kontrola


Art. 257. Zwierzchni nadzór nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków składanych do sądów sprawuje Krajowa Rada Sądownictwa, a do innych organów i jednostek organizacyjnych - Prezes Rady Ministrów.
Art. 258. § 1. Nadzór i kontrolę nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków sprawują:
1) ministrowie - gdy chodzi o skargi załatwiane przez ministerstwa i inne jednostki organizacyjne bezpośrednio podległe ministrowi,
2) właściwi rzeczowo ministrowie we współdziałaniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej - gdy chodzi o skargi załatwiane przez organy administracji rządowej,
3) terenowe organy administracji rządowej - gdy chodzi o skargi załatwiane przez jednostki organizacyjne nadzorowane przez te organy,
4) organy wyższego stopnia oraz właściwe organy naczelne - gdy chodzi o skargi załatwiane przez pozostałe organy państwowe i organy państwowych jednostek organizacyjnych,
5) Prezes Rady Ministrów i wojewodowie - gdy chodzi o skargi załatwiane przez organy jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządowe jednostki organizacyjne.
§ 2. Nadzór i kontrolę nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków w organach organizacji społecznych sprawują statutowe organy nadzorcze tych organizacji oraz organy wyższego stopnia, zaś w organach naczelnych tych organizacji - organ administracji rządowej sprawujący nadzór nad działalnością danej organizacji.
Art. 259. § 1. Organy, o których mowa w art. 258, dokonują okresowo ocen przyjmowania i załatwiania skarg i wniosków przez organy i jednostki organizacyjne poddane ich nadzorowi.
§ 2. Wojewodowie dokonują okresowo ocen sposobu przyjmowania i załatwiania skarg i wniosków przez wszystkie organy administracji publicznej i innych jednostek organizacyjnych oraz organizacji społecznych działających na ich terenie.
§ 3. W wyniku przeprowadzonych kontroli oraz ocen organy wymienione w § 1 i 2 obowiązane są podejmować środki zmierzające do usunięcia przyczyn skarg oraz do pełnego wykorzystania wniosków dla polepszenia działalności poszczególnych organów i innych państwowych jednostek organizacyjnych oraz organizacji społecznych.
Art. 260. (skreślony).

DZIAŁ IX
OPŁATY I KOSZTY POSTĘPOWANIA


Art. 261. § 1. Jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Termin ten nie może być krótszy niż siedem dni, a dłuższy niż czternaście dni.
§ 2. Jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana.
§ 3. Na postanowienie w sprawie zwrotu podania służy zażalenie.
§ 4. Organ powinien jednak załatwić podanie mimo nieuiszczenia należności:
1) jeżeli za niezwłocznym załatwieniem przemawiają względy społeczne lub wzgląd na ważny interes strony,
2) jeżeli wniesienie podania stanowi czynność, dla której jest ustanowiony termin zawity,
3) jeżeli podanie wniosła osoba zamieszkała za granicą.
Art. 262. § 1. Stronę obciążają te koszty postępowania, które:
1) wynikły z winy strony,
2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.
§ 2. W uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania.
Art. 263. § 1. Do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych.
§ 2. Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy.
Art. 264. § 1. Jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia.
§ 2. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie.
Art. 265. Wszelkie nie uiszczone w terminie opłaty i koszty postępowania oraz inne należności wynikłe z tego postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych.
Art. 266. Pracownik organu administracji publicznej winny błędnego wezwania strony (art. 56 § 1) obowiązany jest do zwrotu wynikłych stąd kosztów. Orzekanie i ściąganie należności od tego pracownika następuje w trybie administracyjnym.
Art. 267. W razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania organ administracji publicznej może ją zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności. Zwolnienie od opłat skarbowych następuje z zachowaniem przepisów o tych opłatach.

DZIAŁ X
PRZEPISY KOŃCOWE


Art. 268. (skreślony).
Art. 268a. Organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.
Art. 269. Decyzje określone w innych przepisach prawnych jako prawomocne uważa się za ostateczne, chyba że z przepisów tych wynika, iż dotyczą one takiej decyzji, która została utrzymana w mocy w postępowaniu sądowym bądź też nie została zaskarżona w tym postępowaniu z powodu upływu terminu do wniesienia skargi.
--------------------------------------------------------------------------------

1) Zgodnie z art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 20 i art. 94 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U.99.82.928), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r.


Post został pochwalony 0 razy
Wto 23:25, 10 Kwi 2007 Zobacz profil autora
GŁOS_dla_PŁOŚNICY
Szycha



Dołączył: 05 Sty 2007
Posty: 449
Przeczytał: 0 tematów

Pomógł: 4 razy
Ostrzeżeń: 0/5

Post
USTAWA z dnia 14 czerwca 1960 r.
Kodeks postępowania administracyjnego.


(fragment Ustawy)

Rozdział 7
Załatwianie spraw


Art. 35. § 1. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
§ 2. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.
§ 3. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
§ 4. Organy wyższego stopnia mogą określać rodzaje spraw, które załatwiane są w terminach krótszych niż określone w § 3.
§ 5. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Art. 36. § 1. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
§ 2. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Art. 37. § 1. Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia.
§ 2. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości.

Art. 38. Pracownik organu administracji publicznej, który z nieuzasadnionych przyczyn nie załatwił sprawy w terminie lub nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 albo nie załatwił sprawy w dodatkowym terminie ustalonym w myśl art. 37 § 2, podlega odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa.



Post został pochwalony 0 razy
Wto 23:35, 10 Kwi 2007 Zobacz profil autora
GŁOS_dla_PŁOŚNICY
Szycha



Dołączył: 05 Sty 2007
Posty: 449
Przeczytał: 0 tematów

Pomógł: 4 razy
Ostrzeżeń: 0/5

Post
Tekst ustawy ustalony ostatecznie po rozpatrzeniu poprawek Senatu
USTAWA z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju1)

Rozdział 1
Przepisy ogólne

Art. 1.
1. Ustawa określa zasady prowadzenia polityki rozwoju, podmioty prowadzące tę politykę
oraz tryb współpracy między nimi.
2. Ustawy nie stosuje się do programów finansowanych z Europejskiego Funduszu
Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i Europejskiego Funduszu Rybackiego,
z wyłączeniem przepisów rozdziałów 1, 2 i 7.
Art. 2.
Przez politykę rozwoju rozumie się zespół wzajemnie powiązanych działań podejmowanych
i realizowanych w celu zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju
oraz spójności społeczno-gospodarczej i terytorialnej, w skali krajowej, regionalnej lub
lokalnej, w szczególności w zakresie:
1) ochrony środowiska;
2) ochrony zdrowia;
3) promocji zatrudnienia, w tym przeciwdziałania bezrobociu, łagodzenia skutków
bezrobocia i aktywizacji zawodowej bezrobotnych;
4) rozwoju kultury, kultury fizycznej, sportu i turystyki;
5) rozwoju miast i obszarów metropolitarnych;

1) Niniejszą ustawą zmienia się: ustawę z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, ustawę z
dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, ustawę z dnia 28 września 1991 r. o lasach, ustawę z dnia
25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, ustawę z dnia 30 maja
1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego,
ustawę z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, ustawę z dnia 13 października
1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawę z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej
Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, ustawę z dnia 28
marca 2003 r. o transporcie kolejowym, ustawę z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych,
ustawę z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych i ustawę z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyŜszym.
2


6) rozwoju obszarów wiejskich;
7) rozwoju nauki i zwiększenia innowacyjności gospodarki, w tym rozwoju sektorów
opartych na wykorzystaniu nowoczesnych technologii;
Cool rozwoju zachowań prospołecznych wspólnot lokalnych oraz budowy i umacniania
struktur społeczeństwa obywatelskiego;
9) rozwoju zasobów ludzkich, w tym podnoszenia poziomu wykształcenia społeczeństwa,
kwalifikacji obywateli, jak równieŜ zapobiegania wykluczeniu społecznemu
oraz łagodzeniu jego negatywnych skutków;
10) stymulowania powstawania nowych miejsc pracy;
11) tworzenia i modernizacji infrastruktury społecznej i technicznej;
12) wspierania i unowocześniania instytucji państwa;
13) wspierania rozwoju przedsiębiorczości;
14) wspierania wzrostu gospodarczego;

15) zwiększania konkurencyjności gospodarki.

Art. 3.
Politykę rozwoju prowadzą:
1) w skali kraju – Rada Ministrów;
2) w skali regionu – samorząd województwa;
3) w skali lokalnej – samorząd powiatowy i gminny.

Art. 4.
1. Politykę rozwoju prowadzi się na podstawie strategii rozwoju.
2. Politykę rozwoju realizuje się, w szczególności, przy pomocy:
1) programów operacyjnych, słuŜących osiąganiu celów, o których mowa w art. 2,
przy wykorzystaniu środków publicznych;

2) strategii rozwoju kraju, strategii sektorowych oraz planów wykonawczych.
3. Polityka rozwoju moŜe być prowadzona równieŜ na podstawie innych instrumentów
prawnych i finansowych określonych w odrębnych przepisach.
Art. 5.
UŜyte w ustawie określenia oznaczają:
1) beneficjent – osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą
osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, realizującą
projekty finansowane z budŜetu państwa lub ze źródeł zagranicznych na
podstawie umowy o dofinansowanie projektu;
2) instytucja zarządzająca – właściwego ministra, ministra właściwego do spraw
rozwoju regionalnego lub, w przypadku regionalnego programu operacyjnego,
zarząd województwa, odpowiedzialnych za przygotowanie i realizację programu
operacyjnego;
3
3) instytucja pośrednicząca – organ administracji publicznej lub inną jednostkę
sektora finansów publicznych, której została powierzona, w drodze porozumienia
zawartego z instytucją zarządzającą, część zadań związanych z realizacją
programu operacyjnego;
4) instytucja wdraŜająca – podmiot publiczny lub prywatny odpowiedzialny za realizację
części lub całości priorytetów programu operacyjnego na podstawie
odpowiednio porozumienia lub umowy o dofinansowanie realizacji powierzonych
jej zadań;
5) kontrakt wojewódzki – porozumienie o dofinansowaniu programu operacyjnego
środkami pochodzącymi z budŜetu państwa, państwowych funduszy celowych
lub ze źródeł zagranicznych, zawierane przez ministra właściwego do
spraw rozwoju regionalnego z zarządem województwa, na warunkach określonych
przez Radę Ministrów;
6) kwalifikowalność wydatków – spełnienie przez wydatki poniesione w ramach
programów operacyjnych kryteriów:
a) spójności z postanowieniami przyjętego programu operacyjnego,
b) określonych szczegółowo przez instytucję zarządzającą zgodnie z art. 26
ust. 1 pkt 6,
c) dodatkowych, przewidzianych dla danego źródła finansowania, w przypadku
programów finansowanych ze źródeł zagranicznych;
7) partnerzy społeczni i gospodarczy – organizacje pracodawców i organizacje
związkowe reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o
Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich
komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.2)), samorządy
zawodowe, izby gospodarcze, organizacje pozarządowe oraz jednostki
naukowe w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o
zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 238, poz. 2390 i Nr 273, poz. 2703
oraz z 2005 r. Nr 85, poz. 727 i Nr 179, poz. 1484);
Cool plan wykonawczy – ramowy dokument programowy, tworzony w przypadku,
gdy cele rozwoju mogą być osiągnięte przez dwa lub więcej skoordynowane ze
sobą programy operacyjne;
9) projekt – przedsięwzięcie realizowane w ramach programu operacyjnego na
podstawie umowy o dofinansowanie, zawieranej między beneficjentem a instytucją
zarządzającą, instytucją pośredniczącą albo instytucją wdraŜającą;
10) protest – pisemne wystąpienie podmiotu wnioskującego o dofinansowanie projektu
w ramach programu operacyjnego o ponowne sprawdzenie zgodności
złoŜonego wniosku z kryteriami, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6;
11) system realizacji – zasady i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w
realizacji strategii rozwoju kraju, strategii sektorowych, planów wykonawczych,
programów operacyjnych obejmujące zarządzanie, sprawozdawczość,
kontrolę i ocenę oraz sposób koordynacji działań tych instytucji.
2) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793 i 1800, z 2002 r.
Nr 10, poz. 89 i Nr 240, poz. 2056 oraz z 2004 r. Nr 240, poz. 2407.
4
Art. 6.
1. Strategię rozwoju kraju, strategie sektorowe, strategię rozwoju województwa, programy
operacyjne oraz plany wykonawcze podlegają konsultacjom z jednostkami
samorządu terytorialnego, partnerami społecznymi i gospodarczymi oraz z Komisją
Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego.
2. Podmiot opracowujący dany dokument ogłasza w dzienniku o zasięgu krajowym oraz
na swojej stronie internetowej informację o konsultacjach, o których mowa w
ust. 1, a w szczególności zaproszenie do uczestnictwa w procesie konsultacji, miejsca
spotkań i konferencji, temat spotkań i konferencji oraz adres strony internetowej,
na której zamieszczono projekt dokumentu.
3. Podmioty, o których mowa w ust. 1, mogą, w terminie 35 dni od dnia ogłoszenia, o
którym mowa w ust. 2, wyrazić opinię do projektu. Nieprzedstawienie opinii w
terminie oznacza rezygnację z prawa jej wyraŜenia.
4. W terminie 30 dni od dnia zakończenia konsultacji, o których mowa w ust. 1, podmioty
je organizujące przygotowują sprawozdanie z przebiegu i wyników konsultacji,
zawierające w szczególności ustosunkowanie się do uwag zgłaszanych w trakcie
konsultacji wraz z uzasadnieniem oraz podają je do publicznej wiadomości na
swojej stronie internetowej.
Art. 7.
1. Właściwy wojewoda powołuje, w drodze zarządzenia, stałą konferencję współpracy
w zakresie spraw objętych ustawą, dotyczących gmin, powiatów i województwa, w
szczególności w odniesieniu do strategii rozwoju województwa oraz regionalnych i
krajowych programów operacyjnych, zwaną dalej „Konferencją”.
2. W skład Konferencji wchodzą:
1) wojewoda – jako przewodniczący;
2) marszałek województwa– jako wiceprzewodniczący;
3) przedstawiciele organizacji biorących udział w Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu
Terytorialnego po stronie samorządowej;
4) przedstawiciele gmin i powiatów z terenu danego województwa;
5) ze strony rządowej przedstawiciele ministrów, których zakres działania obejmuje
sprawy będące przedmiotem obrad Konferencji;
6) przedstawiciele partnerów społecznych i gospodarczych.
Art. 8.
1. Konferencja stanowi forum wymiany informacji oraz ustalania wspólnego stanowiska
w zakresie spraw, o których mowa w art. 7 ust. 1.
2. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego moŜe zwrócić się do przewodniczącego
Konferencji o włączenie do porządku obrad Konferencji wskazanych przez
niego tematów.
3. Konferencja obraduje na posiedzeniach plenarnych.
5
4. Konferencja przyjmuje stanowisko w drodze uchwały, w obecności co najmniej połowy
składu Konferencji określonego w zarządzeniu, o którym mowa w art. 7 ust.
1. W przypadku równej liczby głosów rozstrzyga głos przewodniczącego.
5. Przewodniczący powołuje zespoły robocze, w skład których mogą wchodzić osoby
niebędące członkami Konferencji. Stanowiska przyjmowane na posiedzeniu zespołów
roboczych są przedkładane pod głosowanie na posiedzeniu plenarnym Konferencji.
6. Uchwały Konferencji są przekazywane do wiadomości ministrowi właściwemu do
spraw rozwoju regionalnego w terminie 21 dni od dnia ich podjęcia.
7. Członkowie Konferencji uczestniczą w jej pracach nieodpłatnie.
Rozdział 2
Strategie rozwoju
Art. 9.
Strategiami rozwoju są:
1) strategia rozwoju kraju;
2) strategie sektorowe;
3) strategie rozwoju województw, o których mowa w art. 11 ustawy z dnia 5
czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.
1590, z późn. zm.3));
4) strategie rozwoju lokalnego, w tym strategie rozwoju powiatów oraz strategie
rozwoju gmin.
Art. 10.
1. Strategia rozwoju kraju jest dokumentem planistycznym określającym podstawowe
uwarunkowania, cele i kierunki rozwoju kraju w wymiarze społecznym, gospodarczym
i terytorialnym.
2. Strategia rozwoju kraju obejmuje okres co najmniej 7 lat.
3. Strategia rozwoju kraju zawiera w szczególności:
1) diagnozę sytuacji społeczno-gospodarczej kraju, z uwzględnieniem stanu środowiska,
obecnych i przewidywanych uwarunkowań ochrony środowiska oraz
zróŜnicowań przestrzennych;
2) prognozę trendów rozwojowych w okresie objętym strategią;
3) określenie celów strategicznych polityki rozwoju;
4) określenie kierunków interwencji podmiotów, o których mowa w art. 3, słuŜącej
osiąganiu celów strategicznych polityki rozwoju;
3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 23, poz. 220,
Nr 62, poz. 558, Nr 153, poz. 1271 i Nr 214, poz. 1806, z 2003 r. Nr 162, poz. 1568, z 2004 r. Nr 102,
poz. 1055, Nr 116, poz. 1206 i Nr 167, poz. 1759 oraz z 2006 r. Nr 126, poz. 875.
6
5) określenie kierunków wspierania rozwoju regionów środkami pochodzącymi z
budŜetu państwa lub ze źródeł zagranicznych;
6) wskaźniki realizacji;
7) określenie systemu realizacji oraz ram finansowych.
4. Przy opracowywaniu strategii rozwoju kraju uwzględnia się koncepcję przestrzennego
zagospodarowania kraju oraz postanowienia rozdziału 1 w Dziale VI Tytułu I
ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr
129, poz. 902, Nr 169, poz. 1199 i Nr 170, poz. 1217).
5. Strategia rozwoju kraju uwzględnia kierunki rozwoju zawarte w dokumentach strategicznych
oraz politykach Unii Europejskiej.
Art. 11.
1. Projekt strategii rozwoju kraju jest opracowywany i uzgadniany przez ministra właściwego
do spraw rozwoju regionalnego, we współpracy z właściwymi ministrami.
2. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego przedstawia Radzie Ministrów
projekt strategii rozwoju kraju na kolejny okres, co najmniej 12 miesięcy przed upływem
okresu objętego poprzednią strategią rozwoju kraju.
3. W czasie trwania procedury opracowywania i uzgadniania strategii rozwoju kraju
Sejm i Senat mogą przeprowadzić debatę na temat polityki rozwoju.
4. Strategia rozwoju kraju przyjmowana jest w trybie ustawy.
5. Prezes Rady Ministrów informuje Sejm i Senat o przyjęciu przez Radę Ministrów
strategii rozwoju kraju.
6. Prezes Rady Ministrów przekazuje Sejmowi i Senatowi, do dnia 31 lipca kaŜdego
roku, informację o realizacji strategii rozwoju kraju w roku poprzednim.
Art. 12.
1. Strategia rozwoju kraju podlega okresowej aktualizacji, co najmniej raz na cztery
lata. Do aktualizacji strategii rozwoju kraju stosuje się odpowiednio przepisy art.
11.
2. Aktualizując strategię rozwoju kraju, bierze się pod uwagę w szczególności stopień
osiągania celów określonych w tej strategii oraz uwarunkowania jej realizacji.
3. Rada Ministrów moŜe zobowiązać ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego
do przedstawienia projektu zaktualizowanej strategii rozwoju kraju w kaŜdym
terminie.
Art. 13.
1. Strategia sektorowa jest dokumentem planistycznym określającym uwarunkowania,
cele i kierunki rozwoju w określonym zakresie.
2. Strategia sektorowa powinna być zgodna ze strategią rozwoju kraju i obejmuje okres
niewykraczający poza okres objęty obowiązującą strategią rozwoju kraju, z zastrzeŜeniem
ust. 4.
3. Strategia sektorowa zawiera w szczególności:
7
1) diagnozę sytuacji w odniesieniu do sektora objętego programowaniem strategicznym;
2) prognozę trendów rozwojowych w okresie objętym strategią;
3) określenie celów strategicznych polityki rozwoju w danym zakresie;
4) określenie kierunków interwencji podmiotów, o których mowa w art. 3, oraz, o
ile będzie to przewidziane, określenie kierunków wspierania rozwoju regionów
środkami pochodzącymi z budŜetu państwa lub ze źródeł zagranicznych;
5) określenie systemu realizacji oraz ram finansowych;
6) wskaźniki realizacji.
4. Strategia sektorowa moŜe wykraczać poza okres objęty obowiązującą strategią rozwoju
kraju oraz zawierać elementy inne niŜ określone w ust. 3, jeŜeli wynika to z
umów międzynarodowych.
Art. 14.
1. Projekt strategii sektorowej opracowuje oraz uzgadnia właściwy minister, z własnej
inicjatywy lub w wykonaniu zobowiązania nałoŜonego przez Radę Ministrów, i
przedkłada go ministrowi właściwemu do spraw rozwoju regionalnego, w celu zaopiniowania
pod względem zgodności z obowiązującą strategią rozwoju kraju.
2. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego przedstawia Radzie Ministrów
opinię dotyczącą zgodności projektu strategii sektorowej z obowiązującą strategią
rozwoju kraju w terminie 30 dni od dnia otrzymania projektu, o którym mowa w
ust. 1.
3. W przypadku negatywnej opinii ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego,
Rada Ministrów podejmuje decyzję w sprawie zgodności projektu strategii sektorowej
ze strategią rozwoju kraju.
4. Strategia sektorowa jest przyjmowana przez Radę Ministrów w drodze uchwały.
Rozdział 3
Programy operacyjne
Art. 15.
1. Programy operacyjne ustanawia się w celu realizacji:
1) strategii rozwoju kraju i strategii sektorowych – w formie krajowych programów
operacyjnych oraz w formie regionalnych programów operacyjnych
współfinansowanych z budŜetu państwa i źródeł zagranicznych;
2) strategii rozwoju województwa – w formie regionalnych programów operacyjnych.
2. Strategia rozwoju kraju moŜe być realizowana równieŜ na podstawie umów lub porozumień
międzynarodowych, a takŜe odrębnych programów, w tym operacyjnych,
oraz instrumentów prawnych i finansowych, o których mowa w przepisach Unii Europejskiej.
8
3. Realizacja strategii rozwoju kraju w zakresie, o którym mowa w ust. 2, odbywa się
na zasadach określonych w umowach lub porozumieniach międzynarodowych, a
takŜe w odrębnych programach, w tym operacyjnych, oraz instrumentach finansowych,
o których mowa w ust. 2, realizowanych na podstawie przepisów Unii Europejskiej
tam wskazanych, dotyczących tych programów oraz na podstawie właściwych
decyzji Komisji Europejskiej.
Art. 16.
Program operacyjny obejmuje okres niewykraczający poza okres obowiązywania strategii
rozwoju kraju lub strategii sektorowej, a w przypadku gdy program operacyjny jest
ujęty w planie wykonawczym – okres obowiązywania tego planu.
Art. 17.
1. Program operacyjny określa w szczególności:
1) diagnozę sytuacji społeczno-gospodarczej sektora bądź województwa, którego
dotyczy, w tym wstępną ocenę wyników programu sporządzoną przed rozpoczęciem
jego realizacji;
2) cel główny i cele szczegółowe mierzone za pomocą wskaźników określonych
ilościowo;
3) priorytety;
4) kierunki wydatkowania środków publicznych przeznaczonych na realizację
programu;
5) sposób monitorowania i oceny stopnia osiągania celu głównego i celów szczegółowych;
6) plan finansowy, w tym:
a) źródła finansowania realizacji programu,
b) kwotę środków przeznaczonych na finansowanie realizacji programu i jej
podział między poszczególne priorytety,
c) informację o wysokości współfinansowania na poziomie programu i priorytetów;
7) system realizacji.
2. W przypadku programów operacyjnych współfinansowanych ze środków, o których
mowa w art. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego
przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego,
Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego
rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, str.
25-7Cool, uwzględnia się równieŜ wymagania określone w art. 37 i 38 tego rozporządzenia.
3. Sposób zapewnienia wieloletniego finansowania programu operacyjnego ze środków
pochodzących z budŜetu państwa lub ze źródeł zagranicznych określają przepisy
o finansach publicznych.
9
4. W przypadku gdy źródłem dofinansowania w ramach programu operacyjnego są
środki pochodzące z funduszy celowych, dofinansowanie w tym zakresie odbywa
się na podstawie przepisów dotyczących tych funduszy.
Art. 18.
Projekt krajowego programu operacyjnego opracowuje oraz uzgadnia:
1) właściwy minister – jeŜeli program nie przewiduje finansowania środkami pochodzącymi
ze źródeł zagranicznych i nie jest skierowany do określonego terytorium
kraju;
2) minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego we współpracy z właściwym
ministrem lub właściwymi ministrami – jeŜeli program przewiduje finansowanie
środkami pochodzącymi ze źródeł zagranicznych lub jest skierowany do
określonego terytorium kraju.
Art. 19.
1. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego przedstawia Radzie Ministrów
opinię o zgodności projektu programu operacyjnego, o którym mowa w art. 18 pkt
1, z obowiązującą strategią rozwoju kraju oraz planem wykonawczym, jeŜeli program
operacyjny jest ujęty w takim planie.
2. W przypadku negatywnej opinii ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego,
Rada Ministrów podejmuje decyzję w sprawie zgodności projektu programu
operacyjnego ze strategią rozwoju kraju i planem wykonawczym.
3. Krajowy program operacyjny przyjmowany jest przez Radę Ministrów w drodze uchwały.
4. Instytucja zarządzająca ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski” komunikat o:
1) w przypadku krajowych programów operacyjnych, o których mowa w art. 18
pkt 1:
a) podjęciu przez Radę Ministrów uchwały o przyjęciu programu operacyjnego,
b) adresie strony internetowej, na której instytucja zarządzająca zamieści
treść programu operacyjnego, zmian do tego programu oraz treść szczegółowego
opisu priorytetów programu operacyjnego,
c) terminie, od którego program operacyjny lub jego zmiany będą stosowane,
d) zakresie zmian wprowadzonych do programu;
2) w przypadku krajowych programów operacyjnych, o których mowa w art. 18
pkt 2:
a) podjęciu przez Komisję Europejską decyzji zatwierdzającej program operacyjny,
b) adresie strony internetowej, na której instytucja zarządzająca zamieści
treść programu operacyjnego, zmian do tego programu oraz treść szczegółowego
opisu priorytetów programu operacyjnego,
10
c) terminie, od którego program operacyjny lub jego zmiany będą stosowane,
d) zakresie zmian wprowadzonych do programu.
Art. 20.
1. Projekt regionalnego programu operacyjnego, przewidującego dofinansowanie pochodzące
z budŜetu państwa lub ze źródeł zagranicznych uzyskanych za pośrednictwem
rządu, przygotowuje zarząd województwa we współpracy z ministrem właściwym
do spraw rozwoju regionalnego.
2. Zarząd województwa przyjmuje regionalny program operacyjny w drodze uchwały.
3. Instytucja zarządzająca ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym komunikat
o:
1) podjęciu przez zarząd województwa uchwały przyjmującej regionalny program
operacyjny;
2) adresie strony internetowej, na której instytucja zarządzająca zamieści treść
programu operacyjnego, jego zmiany oraz szczegółowy opis priorytetów tego
programu;
3) terminie, od którego program operacyjny lub jego zmiany będą stosowane;
4) zakresie zmian wprowadzonych do projektu;
5) podjęciu przez Komisję Europejską decyzji zatwierdzającej regionalny program
operacyjny.
4. Rada Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego,
określa, w drodze uchwały, zakres i warunki dofinansowania regionalnego programu
operacyjnego środkami pochodzącymi z budŜetu państwa lub ze źródeł zagranicznych.
5. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego zawiera z zarządem województwa
porozumienie o dofinansowaniu regionalnego programu operacyjnego środkami
pochodzącymi z budŜetu państwa lub ze źródeł zagranicznych, zwane dalej
„kontraktem wojewódzkim”, w zakresie i na warunkach określonych przez Radę
Ministrów.
6. Kontrakt wojewódzki powinien określać, co najmniej:
1) kwotę dofinansowania regionalnego programu operacyjnego środkami pochodzącymi
z budŜetu państwa lub ze źródeł zagranicznych, w podziale na priorytety;
2) warunki przekazywania środków;
3) sposób wykonywania przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego
nadzoru nad prawidłowością wykorzystania przekazanych środków;
4) zakres i tryb sprawozdawczości z realizacji kontraktu;
5) sposób wykonywania przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego
kontroli i monitoringu nad realizacją kontraktu wojewódzkiego.
7. Kontrakt wojewódzki określa równieŜ kwotę:
1) dofinansowania części zadań realizowanych przez samorząd wojewódzki w ramach
krajowego programu operacyjnego;
11
2) wkładu własnego jednostek samorządu terytorialnego w ramach realizacji regionalnego
programu operacyjnego.
8. Zadania ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego określone w kontrakcie
wojewódzkim, w szczególności dotyczące nadzoru nad prawidłowością wykorzystania
przekazanych środków, mogą zostać przekazane właściwemu miejscowo
wojewodzie, na zasadach określonych w odrębnym porozumieniu, którego kopię
minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego przekazuje zarządowi województwa
w terminie 7 dni od dnia zawarcia porozumienia.
9. Zarząd województwa przekazuje sejmikowi województwa, do dnia 30 czerwca kaŜdego
roku, informację o realizacji regionalnego programu operacyjnego w roku poprzednim.
Art. 21.
1. W zakresie, w którym finansowanie projektów w ramach programów, o których
mowa w art. 15, stanowi pomoc spełniającą przesłanki określone w art. 87 ust. 1
Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską albo pomoc de minimis, do tego
finansowania mają zastosowanie szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy.
2. Podmiotami udzielającymi pomocy, o której mowa w ust. 1, są instytucje zarządzające,
instytucje pośredniczące albo instytucje wdraŜające.
3. Właściwy minister albo minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego – w zakresie
regionalnych programów operacyjnych, określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania pomocy, o której mowa w
ust. 1, mając w szczególności na uwadze konieczność zapewnienia zgodności udzielanej
pomocy z warunkami jej dopuszczalności, w przypadku gdy odrębne
przepisy nie określają szczegółowych warunków i trybu udzielania tej pomocy.
Rozdział 4
Plany wykonawcze
Art. 22.
1. Skoordynowane tematycznie programy operacyjne mogą być ujęte w planach wykonawczych.
2. Plan wykonawczy obejmuje okres odpowiadający okresowi dostępności środków
pochodzących ze źródeł zagranicznych, przeznaczonych na finansowanie jego realizacji.
Plan wykonawczy przewidujący finansowanie wyłącznie środkami krajowymi
obejmuje okres do 7 lat.
3. Plan wykonawczy określa w szczególności:
1) krajowe programy operacyjne, które będą realizowane w ramach planu wykonawczego;
2) kierunki wsparcia regionalnych programów operacyjnych środkami pochodzącymi
z budŜetu państwa lub ze źródeł zagranicznych;
3) źródła finansowania realizacji planu;
12
4) indykatywną kwotę środków przeznaczonych na finansowanie krajowych i regionalnych
programów operacyjnych;
5) indykatywny podział środków, o których mowa w pkt 4, między poszczególne
krajowe i regionalne programy operacyjne;
6) system realizacji oraz sposób koordynacji realizacji programów operacyjnych.
4. W przypadku planu wykonawczego, w którym ujęte są programy operacyjne, o których
mowa w art. 17 ust. 2, uwzględnia się wymagania określone w art. 27 rozporządzenia
Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy
ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego
Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie
(WE) nr 1260/1999.
Art. 23.
1. Opracowanie i uzgodnienie projektu planu wykonawczego odbywa się na zasadach
określonych w art. 18.
2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek ministra właściwego
do spraw rozwoju regionalnego, oszacuje, w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania
wniosku, kwotę środków budŜetu państwa dostępnych na realizację planu wykonawczego
w kolejnych latach realizacji planu.
3. Plan wykonawczy jest przyjmowany przez Radę Ministrów w drodze uchwały.
4. Plan wykonawczy, o którym mowa w art. 22 ust. 4, podlega równieŜ procedurze
konsultacji, o której mowa w art. 28 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006
z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu
Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999.
Art. 24.
1. Plan wykonawczy podlega aktualizacji w przypadku:
1) aktualizacji strategii rozwoju kraju;
2) korekty oszacowania kwoty środków, o którym mowa w art. 23 ust. 2.
2. Rada Ministrów moŜe zobowiązać właściwego ministra do przedstawienia projektu
zaktualizowanego planu wykonawczego z przyczyn innych niŜ określone w ust. 1.
3. Zaktualizowany plan wykonawczy przyjmuje Rada Ministrów w drodze uchwały.
Rozdział 5
Realizacja programów operacyjnych
Art. 25.
1. Za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada instytucja zarządzająca.
2. Instytucją zarządzającą jest:
13
1) w przypadku krajowego programu operacyjnego – odpowiednio właściwy minister
albo minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, zgodnie z art.
18;
2) w przypadku regionalnego programu operacyjnego – zarząd województwa.
Art. 26.
1. Do zadań instytucji zarządzającej naleŜy w szczególności:
1) wypełnianie obowiązków wynikających z art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr
1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące
Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu
Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE)
nr 1260/1999 – w odniesieniu do programu operacyjnego współfinansowanego
ze środków, o których mowa w art. 1 tego rozporządzenia;
2) przygotowanie szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego, z
uwzględnieniem wytycznych ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego,
o których mowa w art. 35 ust. 3 pkt 1;
3) przygotowanie i przekazanie Komitetowi Monitorującemu do zatwierdzenia
propozycji kryteriów wyboru projektów;
4) wybór, w oparciu o kryteria, o których mowa w pkt 3, projektów, które będą
dofinansowane w ramach programu operacyjnego;
5) zawieranie z beneficjentami umów o dofinansowanie projektu;
6) określenie kryteriów kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem
w ramach programu operacyjnego;
7) określenie poziomu dofinansowania projektu, jako procentu wydatków objętych
dofinansowaniem, przy czym poziom ten moŜe:
a) być zróŜnicowany w zaleŜności od typu projektu lub właściwości beneficjenta,
b) wynieść do 100% wartości projektu;
Cool określenie systemu realizacji programu operacyjnego;
9) określenie typów projektów, przy wyborze których niezbędne jest zasięgnięcie
opinii ekspertów, o których mowa w art. 31;
10) zarządzanie środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację programu
operacyjnego, pochodzącymi z budŜetu państwa, budŜetu województwa lub ze
źródeł zagranicznych;
11) dokonywanie płatności ze środków programu operacyjnego na rzecz beneficjentów;
12) monitorowanie postępów w realizacji, ewaluacja programu operacyjnego oraz
stopnia osiągania jego celów;
13) opracowywanie, w razie potrzeby, propozycji zmian w programie operacyjnym;
14) prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym kontroli realizacji
poszczególnych dofinansowanych projektów;
15) odzyskiwanie kwot nienaleŜnie wypłaconych beneficjentom;
14
16) zapewnienie właściwej informacji i promocji programu operacyjnego.
2. Instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać
zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów
w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie
projektów.
Art. 27.
1. Instytucja zarządzająca moŜe, w drodze porozumienia, powierzyć instytucji pośredniczącej
część zadań związanych z realizacją programu operacyjnego, a w szczególności:
1) przygotowanie i przekazanie instytucji zarządzającej propozycji szczegółowego
opisu priorytetów programu operacyjnego w oparciu o wytyczne ministra właściwego
do spraw rozwoju regionalnego, o których mowa w art. 35 ust. 3 pkt 1;
2) przygotowanie i przekazanie Komitetowi Monitorującemu propozycji kryteriów
wyboru projektu;
3) dokonywanie, w oparciu o określone kryteria, wyboru projektów, które będą
dofinansowane w ramach programu operacyjnego;
4) zawieranie umów z beneficjentami o dofinansowanie projektu;
5) kontrolę realizacji dofinansowanych projektów;
6) dokonywanie płatności ze środków programu operacyjnego na rzecz beneficjentów;
7) odzyskiwanie kwot nienaleŜnie wypłaconych beneficjentom;
Cool prowadzenie działań informacyjnych i promocyjnych.
2. Instytucja zarządzająca ponosi odpowiedzialność za prawidłowość realizacji zadań
powierzonych instytucji pośredniczącej.
3. Instytucja zarządzająca zatwierdza procedury dokonywania czynności w ramach
powierzonych zadań, opracowane przez instytucję pośredniczącą.
4. Instytucja zarządzająca lub, za jej zgodą instytucja pośrednicząca lub instytucja
wdraŜająca moŜe powierzyć realizację czynności technicznych związanych z obsługą
swoich zadań innym podmiotom na podstawie odpowiednio porozumienia lub
umowy.
5. Do realizacji czynności technicznych, o których mowa w ust. 4, powierzanych jednostce
sektora finansów publicznych lub fundacjom, których jedynym fundatorem
jest Skarb Państwa, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. –
Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2006 r. Nr 164, poz. 1163 i Nr 170, poz.
1217). W takim przypadku instytucja zarządzająca lub instytucja pośrednicząca
zwraca tym jednostkom sektora finansów publicznych lub fundacjom wydatki konieczne
do wykonania tych czynności.
Art. 28.
1. W ramach programu operacyjnego mogą być dofinansowane projekty:
15
1) indywidualne – określone w programie operacyjnym, zgłaszane przez beneficjentów
imiennie wskazanych w programie operacyjnym zatwierdzonym przez
Radę Ministrów;
2) systemowe – polegające na dofinansowaniu realizacji przez poszczególne organy
administracji publicznej i inne jednostki organizacyjne sektora finansów
publicznych, zadań publicznych określonych w odrębnych przepisach dotyczących
tych organów i jednostek lub w wytycznych, o których mowa w art. 35
ust. 3;
3) wyłonione w trybie konkursu;
4) o wartości netto powyŜej 25 mln euro, niebędące projektami, o których mowa
w pkt 1-3; projekty te wymagają zatwierdzenia na wniosek instytucji zarządzającej
odpowiednio przez Radę Ministrów albo przez właściwy sejmik województwa.
2. Decyzję o dofinansowaniu projektu, którego beneficjentem jest instytucja zarządzająca
lub instytucja pośrednicząca, podejmuje instytucja zarządzająca, z zastrzeŜeniem
art. 35 ust. 2 pkt 8.
3. W przypadku regionalnych programów operacyjnych nadzór nad wyłonieniem projektów
zapisanych w ust. 1 pkt 3 sprawuje właściwy miejscowo wojewoda, który
ma prawo weta w przypadku stwierdzenia udokumentowanych nieprawidłowości
przy wyłanianiu projektów, co skutkuje wstrzymaniem procedury oraz zwołaniem
kolejnego posiedzenia komisji konkursowej. W kaŜdym posiedzeniu komisji konkursowej
ma prawo uczestniczyć w roli obserwatora przedstawiciel wojewody.
Art. 29.
1. Instytucja zarządzająca, instytucja pośrednicząca lub instytucja wdraŜająca, w celu
wyłonienia projektów do dofinansowania w trybie, o którym mowa w art. 28 ust. 1
pkt 3, ogłasza konkurs na swojej stronie internetowej.
2. Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 1, określa:
1) rodzaj projektów podlegających dofinansowaniu;
2) rodzaj podmiotów, które mogą ubiegać się o dofinansowanie;
3) kwotę środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów;
4) poziom dofinansowania projektów, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 7;
5) maksymalną kwotę dofinansowania projektu, o ile kwota taka została ustalona;
6) kryteria wyboru projektów;
7) termin rozstrzygnięcia konkursu;
Cool wzór wniosku o dofinansowanie projektu;
9) termin, miejsce i sposób składania wniosków o dofinansowanie projektu;
10) wzór umowy o dofinansowanie projektu.
3. Instytucja zarządzająca, instytucja pośrednicząca lub instytucja wdraŜająca w dniu
ogłoszenia konkursu zamieszcza w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim lub regionalnym
informację o konkursie, zawierającą co najmniej elementy określone w ust.
16
2 pkt 1-3 oraz wskazanie adresu strony internetowej, na której zamieszczono ogłoszenie
o konkursie.
4. Do czasu zawarcia wszystkich umów o dofinansowanie projektu z beneficjentami
wyłonionymi w konkursie lub w wyniku rozpatrzenia protestu, instytucja ogłaszająca
konkurs:
1) nie moŜe spowodować pogorszenia warunków realizacji projektu oraz nakładać
na podmioty ubiegające się o dofinansowanie dodatkowych obowiązków;
2) nie moŜe dokonać zmian w zasadach konkursu w zakresie, o którym mowa w
ust. 2 pkt 1, 5, 6, 8 i 9;
3) moŜe wyłącznie rozszerzyć rodzaj podmiotów ubiegających się o dofinansowanie.
Art. 30.
1. Instytucja zarządzająca, instytucja pośrednicząca lub instytucja wdraŜająca ogłasza
na swojej stronie internetowej listę projektów wyłonionych do dofinansowania oraz
pisemnie informuje kaŜdego z wnioskodawców o wynikach rozpatrzenia jego
wniosku.
2. Wnioskodawca, którego projekt nie został wyłoniony do dofinansowania, w terminie
14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w ust. 1, moŜe złoŜyć pisemny
protest.
3. Protest jest rozpatrywany:
1) w przypadku krajowych programów operacyjnych – przez instytucję wdraŜającą,
instytucję pośredniczącą albo przez instytucję zarządzającą, jeŜeli odpowiednio
instytucja wdraŜająca albo instytucja pośrednicząca nie zostały ustanowione
dla danego programu;
2) w przypadku regionalnych programów operacyjnych – przez właściwego miejscowo
wojewodę.
4. W przypadku negatywnego rozpatrzenia protestu wnioskodawca, w terminie 7 dni
od dnia otrzymania informacji w tym zakresie, moŜe skierować wniosek o ponowne
rozpatrzenie sprawy:
1) w przypadku krajowych programów operacyjnych – do instytucji zarządzającej;
2) w przypadku regionalnych programów operacyjnych – do ministra właściwego
do spraw rozwoju regionalnego.
5. Protest oraz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy są rozpatrywane w terminie 1
miesiąca od dnia ich otrzymania.
6. Rozstrzygnięcie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kończy procedurę wyboru
projektu.
Art. 31.
1. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, w celu zapewnienia rzetelnej i
bezstronnej oceny projektów, powołuje i odwołuje ekspertów z poszczególnych
dziedzin objętych programem operacyjnym na okres 5 lat, licząc od dnia powołania,
a takŜe prowadzi listę tych ekspertów.
17
2. Instytucja zarządzająca, instytucja pośrednicząca lub instytucja wdraŜająca, w procesie
wyboru projektów do dofinansowania, moŜe korzystać z opinii ekspertów
wpisanych na listę, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 1 pkt 9.
3. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady powoływania i odwoływania ekspertów, warunki jakie
musi spełniać ekspert oraz przesłanki skreślenia z listy ekspertów, a takŜe warunki
ich wynagradzania za wydane opinie, mając na względzie dąŜenie do zapewnienia
rzetelnej i bezstronnej oceny projektów.
Art. 32.
1. Instytucja zarządzająca lub instytucja pośrednicząca moŜe zawrzeć z instytucją
wdraŜającą odpowiednio porozumienie lub umowę o dofinansowanie realizacji powierzonych
jej zadań.
2. Instytucja zarządzająca w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw instytucji
finansowych, moŜe, w drodze umowy, powierzyć Bankowi Gospodarstwa Krajowego
pełnienie funkcji instytucji wdraŜającej.
3. Porozumienie lub umowa, o których mowa w ust. 1, określają w szczególności:
1) zadania instytucji wdraŜającej objęte dofinansowaniem środkami programu operacyjnego;
2) kwotę dofinansowania;
3) warunki przekazania środków;
4) sposób wykonywania przez instytucję zarządzającą lub instytucję pośredniczącą
nadzoru nad prawidłowością wykorzystania przekazanych środków.
4. Instytucja wdraŜająca realizuje zadania dofinansowane w ramach programu operacyjnego
w sposób określony w odrębnych przepisach dotyczących jej działalności.
Art. 33.
1. O otrzymanie dofinansowania w ramach programu operacyjnego nie moŜe ubiegać
się podmiot spoza sektora finansów publicznych:
1) który w istotny sposób naruszył postanowienia umowy dotyczącej gospodarowania
przez ten podmiot środkami publicznymi - przez okres 3 lat od dnia naruszenia;
2) jeŜeli osoba działająca w imieniu tego podmiotu została skazana prawomocnym
wyrokiem za przestępstwo popełnione w związku z próbą pozyskania
środków publicznych lub w związku z gospodarowaniem takimi środkami -
przez okres 3 lat od dnia uprawomocnienia się wyroku.
2. Podmioty sektora finansów publicznych ponoszą odpowiedzialność na zasadach określonych
w odrębnych przepisach.
3. Przepis ust. 2 nie ma zastosowania do podmiotów sektora finansów publicznych
wskazanych w programie operacyjnym jako instytucja wdraŜająca lub beneficjent,
w zakresie ubiegania się o dofinansowanie przez kolejne 3 lata.
4. Podmiot ubiegający się o otrzymanie dofinansowania jest obowiązany załączyć do
wniosku o dofinansowanie oświadczenie zawierające informację, Ŝe nie zachodzi
18
Ŝadna z przesłanek, o których mowa w ust. 1, pod groźbą odpowiedzialności karnej
za składanie fałszywych zeznań.
Art. 34.
1. Instytucje zarządzające, instytucje pośredniczące oraz instytucje wdraŜające przekazują
niezwłocznie ministrowi właściwemu do spraw rozwoju regionalnego, za pomocą
środków komunikacji elektronicznej lub pisemnie, informację o ujawnieniu
okoliczności stanowiących przyczynę wyłączenia z moŜliwości ubiegania się o dofinansowanie.
2. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego prowadzi wykaz podmiotów wyłączonych
z moŜliwości ubiegania się o dofinansowanie oraz udostępnia te informacje,
na wniosek, instytucjom zarządzającym, instytucjom pośredniczącym i instytucjom
wdraŜającym.
3. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego określi, w drodze rozporządzenia,
zakres informacji, o których mowa w ust. 1, tryb ich przekazywania, a takŜe
tryb udostępniania wykazu podmiotów wyłączonych z moŜliwości ubiegania się o
dofinansowanie, biorąc pod uwagę konieczność ochrony tych informacji przed niepowołanym
dostępem.
Art. 35.
1. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego odpowiada za koordynację w zakresie
wykorzystania środków pochodzących ze źródeł zagranicznych, w tym z budŜetu
Unii Europejskiej, przeznaczonych na dofinansowanie programów operacyjnych.
2. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego w szczególności:
1) wykonuje, o ile ustawa nie stanowi inaczej, zadania państwa członkowskiego
określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca
2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu
Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu
Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999;
2) opracowuje i przedstawia Radzie Ministrów do zatwierdzenia, po zasięgnięciu
opinii właściwego ministra albo zarządu województwa, propozycję podziału
środków budŜetu państwa i środków pochodzących z budŜetu Unii Europejskiej
między poszczególne programy operacyjne;
3) zapewnia zgodność programów operacyjnych z przepisami Unii Europejskiej;
4) prowadzi, we współpracy z właściwymi ministrami i zarządami województw,
negocjacje z Komisją Europejską mające na celu uzgodnienie treści programów
operacyjnych;
5) współpracuje w zakresie przygotowywania regionalnych programów operacyjnych,
monitoruje i kontroluje przebieg ich realizacji oraz zwraca się do zarządów
województw z wnioskami dotyczącymi usprawnienia sposobu ich realizacji;
6) występuje do Komisji Europejskiej z wnioskiem o dokonanie przesunięć środków
między programami lub między priorytetami;
19
7) certyfikuje Komisji Europejskiej prawidłowość poniesienia wydatków w ramach
programów operacyjnych;
Cool wyraŜa zgodę na dofinansowanie projektu w ramach regionalnego programu
operacyjnego, którego beneficjentem jest instytucja zarządzająca lub instytucja
pośrednicząca;
9) opracowuje i przedstawia Radzie Ministrów do zatwierdzenia projekty planów
wykonawczych przewidujących finansowanie środkami pochodzącymi z budŜetu
Unii Europejskiej;
10) prowadzi negocjacje z Komisją Europejską mające na celu uzgodnienie treści
planów, o których mowa w pkt 9;
11) opracowuje i przedstawia Radzie Ministrów do zatwierdzenia raporty o postępach
w realizacji planów, o których mowa w pkt 9, kierowane do Komisji Europejskiej.
3. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, w celu zapewnienia zgodności
sposobu wdraŜania programów operacyjnych z prawem Unii Europejskiej oraz
spełniania wymagań określanych przez Komisję Europejską, a takŜe w celu zapewnienia
jednolitości zasad wdraŜania programów operacyjnych, moŜe, z uwzględnieniem
art. 26, wydać wytyczne dotyczące programów operacyjnych w zakresie:
1) szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego;
2) trybu dokonywania wyboru projektów;
3) kwalifikacji osób uczestniczących w wyborze projektów;
4) trybu dokonywania płatności i rozliczeń;
5) trybu monitorowania postępów realizacji programów operacyjnych;
6) trybu i zakresu sprawozdawczości z realizacji programów operacyjnych;
7) sposobu oceny programów operacyjnych;
Cool warunków technicznych gromadzenia i przekazywania danych w formie elektronicznej;
9) kontroli realizacji programów operacyjnych;
10) sposobu postępowania w razie wykrycia nieprawidłowości;
11) innych spraw związanych z przygotowaniem i wdraŜaniem programów operacyjnych.
4. Wytyczne dotyczące spraw, o których mowa w ust. 3 pkt 1-4, minister właściwy do
spraw rozwoju regionalnego przygotowuje po zasięgnięciu opinii instytucji pośredniczących.
5. W przypadku regionalnych programów operacyjnych wytyczne dotyczące spraw, o
których mowa w ust. 3, minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego przygotowuje
po zasięgnięciu opinii właściwej instytucji zarządzającej.
6. Wytyczne dotyczące spraw, o których mowa w ust. 3 pkt 4 i 10, minister rozwoju
regionalnego przygotowuje we współpracy z ministrem właściwym do spraw finansów
publicznych.
7. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego ogłasza na swojej stronie internetowej
oraz w Biuletynie Informacji Publicznej wytyczne, o których mowa w ust. 3.
20
8. W zakresie, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego
zapewnia kontrolę wykorzystania środków pochodzących ze źródeł zagranicznych,
w tym z budŜetu Unii Europejskiej.
9. Zadania ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego wynikające z ust. 2
pkt 7 mogą zostać przekazane wojewodzie, w zakresie i na zasadach określonych w
odrębnym porozumieniu.
Art. 36.
1. Realizacja programów operacyjnych podlega monitorowaniu przez Komitet Monitorujący.
2. Właściwy minister pełniący funkcję instytucji zarządzającej programem operacyjnym,
a w przypadku regionalnych programów operacyjnych właściwy miejscowo
wojewoda powołuje, w drodze zarządzenia, Komitet Monitorujący:
1) w przypadku programu operacyjnego dofinansowanego ze środków pochodzących
z budŜetu Unii Europejskiej – zgodnie z art. 63 rozporządzenia Rady
(WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne
dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego
Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie
(WE) nr 1260/1999 – określając jego skład, zadania oraz tryb działania,
zgodnie z przepisami tego rozporządzenia;
2) w przypadku pozostałych programów operacyjnych – określając jego skład, zadania
oraz tryb działania.
3. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego oraz marszałek województwa
uczestniczą, poprzez swoich przedstawicieli, w pracach Komitetu Monitorującego
powołanego dla regionalnego programu operacyjnego, o którym mowa w ust. 2.
4. W pracach Komitetu Monitorującego powołanego dla regionalnego programu operacyjnego,
o którym mowa w ust. 2, uczestniczą takŜe przedstawiciele Komisji
Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Art. 37.
Do postępowania w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania na podstawie
niniejszej ustawy ze środków pochodzących z budŜetu państwa lub ze środków zagranicznych
nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania
administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.4)) oraz przepisów
dotyczących postępowania sądowo-administracyjnego.
4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 509,
z 2002 r. Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 169, poz. 1387, z 2003 r. Nr 130, poz. 1188 i Nr
170, poz. 1660, z 2004 r. Nr 162, poz. 1692 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565, Nr 78, poz. 682 i Nr 181,
poz. 1524.
21
Rozdział 6
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 38.
W ustawie z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2003 r. Nr
178, poz. 1749 oraz z 2004 r. Nr 116, poz. 1206) w art. 3 ust. 5 otrzymuje brzmienie:
„5. W finansowanie prac, o których mowa w ust. 4, oraz w finansowanie zagospodarowania
poscaleniowego mogą być włączone środki zagraniczne w rozumieniu
ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz.U. Nr
116, poz. 1206, z 2005 r. Nr 90, poz. 759 i Nr 267, poz. 2251 oraz z 2006 r. Nr
149, poz. 1074) oraz ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia
polityki rozwoju (Dz.U. Nr ..., poz. ...).”.
Art. 39.
W ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz.
2572, z późn. zm.5)) w art. 90u ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. Na współfinansowanie programów, o których mowa w ust. 1, mogą być przeznaczane
środki zagraniczne w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o
Narodowym Planie Rozwoju (Dz.U. Nr 116, poz. 1206, z 2005 r. Nr 90, poz.
759 i Nr 267, poz. 2251 oraz 2006 r. Nr 149, poz. 1074) oraz ustawy z dnia 6
grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. Nr ..., poz.
...).”.
Art. 40.
W ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435, Nr
157, poz. 1315, Nr 167, poz. 1399 i Nr 175, poz. 1460 i 1462) w art. 54 dodaje się pkt 8
w brzmieniu:
Cool pełnienie zadań związanych z realizacją programów współfinansowanych ze
źródeł zagranicznych.”.
Art. 41.
W ustawie z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności
kulturalnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 13, poz. 123, z późn. zm.6)) w art. 28 ust. 1b i 1c otrzymują
brzmienie:
„1b. Państwowe instytucje kultury mogą otrzymywać dotacje z budŜetów jednostek
samorządu terytorialnego na zadania waŜne z punktu widzenia regionalnej poli-
5) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703
i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091,
Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104 oraz z 2006 r. Nr 144, poz. 1043 i Nr 208, poz. 1532.
6) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 41, poz. 364,
z 2003 r. Nr 96, poz. 874, Nr 162, poz. 1568 i Nr 213, poz. 2081, z 2004 r. Nr 11, poz. 96 i Nr 261,
poz. 2598 oraz z 2005 r. Nr 131, poz. 1091 i Nr 132, poz. 1111.
22
tyki rozwoju w zakresie rozwoju kultury, w tym dotacje na wydatki inwestycyjne.
1c. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb udzielania dotacji, o których
mowa w ust. 1b, mając w szczególności na względzie konieczność zapewnienia
zgodności udzielanej pomocy z zasadami wydatkowania środków
publicznych.”.
Art. 42.
W ustawie z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia
Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 163, poz.
1711, z późn. zm.7)) w art. 7 dodaje się ust. 7 w brzmieniu:
„7. W zakresie właściwości Ministra Obrony Narodowej Agencja moŜe realizować
zadania związane z wdraŜaniem programów operacyjnych, o których mowa w
ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.
U. Nr ..., poz. ...).”.
Art. 43.
W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr
142, poz. 1590, z późn. zm.Cool) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 11:
a) uchyla się ust. 1a,
b) dodaje się ust. 1b i 1c w brzmieniu:
„1b. W strategii rozwoju województwa wydziela się okres niewykraczający
poza okres objęty aktualnie obowiązującą strategią rozwoju kraju.
1c. Strategia rozwoju województwa zawiera:
1) diagnozę sytuacji społeczno-gospodarczej województwa,
2) określenie celów strategicznych polityki rozwoju województwa,
3) określenie kierunków działań podejmowanych przez samorząd województwa
dla osiągnięcia celów strategicznych polityki rozwoju województwa,
4) listę projektów infrastrukturalnych o szczególnym znaczeniu dla osiągnięcia
celów strategicznych rozwoju województwa,
5) prognozę wysokości środków publicznych słuŜących realizacji projektów,
o której mowa w pkt 4.”,
c) w ust. 2 dodaje się pkt 9 w brzmieniu:
7) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703,
z 2005 r. Nr 132, poz. 1110 i Nr 167, poz. 1398 oraz z 2006 r. Nr 141, poz. 997 i Nr 170, poz. 1217.
Cool Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 23, poz. 220,
Nr 62, poz. 558, Nr 153, poz. 1271 i Nr 214, poz. 1806, z 2003 r. Nr 162, poz. 1568, z 2004 r. Nr 102,
poz. 1055, Nr 116, poz. 1206 i Nr 167, poz. 1759 oraz z 2006 r. Nr 126, poz. 875.
23
„9) wspieranie i prowadzenie działań na rzecz integracji społecznej i przeciwdziałania
wykluczeniu społecznemu.”,
d) ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie:
„3. Strategia rozwoju województwa jest realizowana przez regionalne programy
operacyjne, o których mowa w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o
zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. Nr ..., poz. ...), oraz przez
inne instrumenty prawne i finansowe.
4. Samorząd województwa moŜe występować o dofinansowanie realizacji regionalnego
programu operacyjnego środkami budŜetu państwa i środkami
pochodzącymi z budŜetu Unii Europejskiej oraz innymi środkami pochodzącymi
ze źródeł zagranicznych, w trybie określonym w odrębnej ustawie.”;
2) w art. 12a ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Sejmik województwa określa zasady, tryb i harmonogram opracowania strategii
rozwoju województwa, uwzględniając w szczególności:
1) zadania organów samorządu województwa przy określaniu strategii rozwoju
województwa,
2) tryb i zasady współpracy z podmiotami wymienionymi w art. 12.”;
3) w art. 18 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„2) uchwalanie strategii rozwoju województwa,”;
4) uŜyte w art. 41 w ust. 2 w pkt 4 wyrazy „programów wojewódzkich” zastępuje się
wyrazami „regionalnych programów operacyjnych”;
5) uŜyte w art. 50 w ust. 1 wyrazy „wojewódzkich programów” zastępuje się wyrazami
„regionalnych programów operacyjnych”.
Art. 44.
W ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U.
Nr 137, poz. 887, z późn. zm.9)) w art. 4 w pkt 2 lit. za otrzymuje brzmienie:
„za) inne niŜ powiatowe urzędy pracy podmioty kierujące – w stosunku do osób
pobierających stypendium w okresie staŜu lub przygotowania zawodowego –
którymi są:
9) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r.
Nr 26, poz. 228, Nr 60, poz. 636, Nr 72, poz. 802, Nr 78, poz. 875 i Nr 110, poz. 1256, z 2000 r. Nr 9,
poz. 118, Nr 95, poz. 1041, Nr 104, poz. 1104 i Nr 119, poz. 1249, z 2001 r. Nr 8, poz. 64, Nr 27,
poz. 298, Nr 39, poz. 459, Nr 72, poz. 748, Nr 100, poz. 1080, Nr 110, poz. 1189, Nr 111, poz. 1194,
Nr 130, poz. 1452 i Nr 154, poz. 1792, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 41, poz. 365, Nr 74, poz. 676,
Nr 155, poz. 1287, Nr 169, poz. 1387, Nr 199, poz. 1673, Nr 200, poz. 1679 i Nr 241, poz. 2074,
z 2003 r. Nr 56, poz. 498, Nr 65, poz. 595, Nr 135, poz. 1268, Nr 149, poz. 1450, Nr 166, poz. 1609,
Nr 170, poz. 1651, Nr 190, poz. 1864, Nr 210, poz. 2037, Nr 223, poz. 2217 i Nr 228, poz. 2255,
z 2004 r. Nr 19, poz. 177, Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001, Nr 121, poz. 1264, Nr 146, poz. 1546,
Nr 173, poz. 1808, Nr 187, poz. 1925 i Nr 210, poz. 2135, z 2005 r. Nr 64, poz. 565, Nr 86, poz. 732,
Nr 132, poz. 1110, Nr 143, poz. 1199 i 1202, Nr 150, poz. 1248, Nr 163, poz. 1362, Nr 164, poz. 1366,
Nr 169, poz. 1412, Nr 183, poz. 1538, Nr 184, poz. 1539 i Nr 249, poz. 2104 oraz z 2006 r. Nr 104,
poz. 708 i 711, Nr 157, poz. 1119 i Nr 170, poz. 1217.
24
– jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne – z wyjątkiem
wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy,
– Ochotnicze Hufce Pracy,
– agencje zatrudnienia,
– instytucje szkoleniowe,
– instytucje dialogu społecznego,
– instytucje partnerstwa lokalnego,
– organizacje pozarządowe działające na rzecz rozwoju zasobów ludzkich i
przeciwdziałania bezrobociu,
– jednostki naukowe,
– organizacje pracodawców,
– związki zawodowe,
– ośrodki doradztwa rolniczego,
– ośrodki poradnictwa zawodowego i psychologicznego
– korzystające z budŜetu państwa, państwowych funduszy celowych lub ze
źródeł zagranicznych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo
decyzji, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o
Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206, z 2005 r. Nr 90,
poz. 759 i Nr 267, poz. 2251 oraz z 2006 r. Nr 149, poz. 1074) albo ustawy
z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U.
Nr …, poz. ...),”.
Art. 45.
W ustawie z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości
(Dz. U. Nr 109, poz. 1158, z późn. zm.10)) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 4 w ust. 1a wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„Agencja uczestniczy w realizacji programów operacyjnych, których mowa w ustawie
z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116,
poz. 1206, z 2005 r. Nr 90, poz. 759 i Nr 267, poz. 2251 oraz z 2006 r. Nr 149,
poz. 1074) oraz w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki
rozwoju (Dz. U. Nr ..., poz. ...):”;
2) w art. 6b ust. 10 otrzymuje brzmienie:
„10. Właściwy minister pełniący funkcję instytucji zarządzającej programem operacyjnym,
o którym mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym
Planie Rozwoju oraz w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia
polityki rozwoju, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki
określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe przeznaczenie, warunki
i tryb udzielania przez Agencję pomocy finansowej w ramach tego pro-
10) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 66, poz. 596
i Nr 216, poz. 1824, z 2004 r. Nr 145, poz. 1537, Nr 281, poz. 2785 z 2005 r. Nr 132, poz. 1110, Nr
179, poz. 1484 i Nr 249, poz. 2104 oraz z 2006 r. Nr 149, poz. 1074 i Nr 170, poz. 1217.
25
gramu, uwzględniając konieczność realizacji celów w nim określonych, efektywnego
i skutecznego wykorzystania tej pomocy oraz zapewnienia przejrzystości
jej udzielania.”.
Art. 46.
W ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 i
Nr 267, poz. 2255 oraz z 2006 r. Nr 170, poz. 1217) w art. 72 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Urządzenia melioracji wodnych podstawowych mogą być wykonywane na
koszt innych osób prawnych lub osób fizycznych, a takŜe współfinansowane z
publicznych środków wspólnotowych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia
20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206,
z 2005 r. Nr 90, poz. 759 i Nr 267, poz. 2251 oraz z 2006 r. Nr 149, poz. 1074)
oraz na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach
prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr ..., poz. ...).”.
Art. 47.
W ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789, z
późn. zm.11)) tytuł rozdziału 2a otrzymuje brzmienie:
„Budowa i przebudowa linii kolejowych określonych w Narodowym Planie Rozwoju
oraz w programach operacyjnych realizowanych na podstawie przepisów o zasadach
prowadzenia polityki rozwoju ”.
Art. 48.
W ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2006 r.
Nr 164, poz. 1163 i Nr 170, poz. 1217) w art. 161 ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„4. Prezes Urzędu przeprowadza kontrolę, o której mowa w ust. 1, takŜe na wniosek
instytucji zarządzającej, o której mowa w przepisach o Narodowym Planie
Rozwoju oraz w przepisach o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.”.
Art. 49.
W ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm.12)) w art. 75 ust. 9a otrzymuje
brzmienie:
„9a. Osoby, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 24a, zgłasza do ubezpieczenia
zdrowotnego podmiot kierujący (beneficjent) na staŜ lub przygotowanie zawodowe
w miejscu pracy, którym jest:
11) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 170, poz. 1652 i Nr 203, poz.
1966, z 2004 r. Nr 92, poz. 883, Nr 96, poz. 959, Nr 97, poz. 962 i Nr 173, poz. 1808, z 2005 r. Nr 157,
poz. 1314, Nr 163, poz. 1362 i Nr 169, poz. 1420 oraz z 2006 r. Nr 12, poz. 63, Nr 144, poz. 1046 i Nr
170, poz. 1217.
12) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 94, poz. 788, Nr 132, poz. 1110,
Nr 138, poz. 1154, Nr 157, poz. 1314, Nr 164, poz. 1366, Nr 169, poz. 1411 i Nr 179, poz. 1485 oraz
z 2006 r. Nr 75, poz. 519, Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 143, poz. 1030, Nr 170, poz. 1217 i Nr 191, poz.
1410.
26
1) jednostka samorządu terytorialnego i jej jednostka organizacyjna – z wyjątkiem
wojewódzkiego i powiatowego urzędu pracy,
2) Ochotniczy Hufiec Pracy,
3) agencja zatrudnienia,
4) instytucja szkoleniowa,
5) instytucja dialogu społecznego,
6) instytucja partnerstwa lokalnego,
7) organizacja pozarządowa działająca na rzecz rozwoju zasobów ludzkich i
przeciwdziałania bezrobociu,
Cool jednostka naukowa,
9) organizacja pracodawców,
10) związek zawodowy,
11) ośrodek doradztwa rolniczego,
12) ośrodek poradnictwa zawodowego i psychologicznego
– korzystający z budŜetu państwa, państwowych funduszy celowych lub ze
źródeł zagranicznych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji,
o których mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie
Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206, z 2005 r. Nr 90, poz. 759 i Nr 267,
poz. 2251 oraz z 2006 r. Nr 149, poz. 1074) albo na podstawie ustawy z dnia 6
grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr …, poz.
...).”.
Art. 50.
W ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyŜszym (Dz. U. Nr 164,
poz. 1365 oraz z 2006 r. Nr 46, poz. 328, Nr 104, poz. 708 i 711 i Nr 144, poz. 1043) w
art. 94 w ust. 1 pkt 10 otrzymuje brzmienie:
„10) dofinansowanie lub finansowanie kosztów realizacji inwestycji, w tym realizowanych
z udziałem z budŜetu państwa, państwowych funduszy celowych lub
ze źródeł zagranicznych w ramach kontraktów wojewódzkich, o których mowa
w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr
116, poz. 1206, z 2005 r. Nr 90, poz. 759 i Nr 267, poz. 2251 oraz z 2006 r. Nr
149, poz. 1074) oraz w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia
polityki rozwoju (Dz. U. Nr ..., poz. ...);”.
Rozdział 7
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 51.
1. Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia na lata 2007-2013, przyjęte przez Radę
Ministrów w dniu 29 listopada 2006 r., z dniem wejścia w Ŝycie ustawy stają się
planem wykonawczym w rozumieniu art. 5 pkt 8.
27
2. Trybu i terminów uzgodnień, o których mowa w art. 11, nie stosuje się do Strategii
Rozwoju Kraju 2007-2015, przyjętej przez Radę Ministrów w dniu 29 listopada
2006 r.
3. Programy operacyjne obejmujące okres programowania na lata 2007-2013, przyjęte
przed dniem wejścia w Ŝycie ustawy, stają się programami operacyjnymi w rozumieniu
niniejszej ustawy.
4. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, w terminie 3 miesięcy od dnia
wejścia w Ŝycie ustawy, przedstawi Radzie Ministrów informację o niezbędnym
zakresie zmian w dokumentach, o których mowa w ust. 1-3.
Art. 52.
Do Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia nie stosuje się art. 24.
Art. 53.
1. Właściwi ministrowie, w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w Ŝycie ustawy,
przedstawią ministrowi właściwemu do spraw rozwoju regionalnego aktualne strategie
sektorowe, przyjęte przez Radę Ministrów przed dniem przyjęcia strategii
rozwoju kraju, o której mowa w art. 51 ust. 2.
2. Właściwi ministrowie w terminie 3 miesięcy od dnia upływu terminu określonego w
ust. 1, doprowadzą strategie sektorowe, o których mowa w ust. 1, do zgodności ze
strategią rozwoju kraju, o której mowa w art. 51 ust. 2.
Art. 54.
Z dniem wejścia w Ŝycie ustawy programy wojewódzkie, o których mowa w art. 12 ust.
3 ustawy wymienionej w art. 43, stają się regionalnymi programami operacyjnymi w
rozumieniu niniejszej ustawy.
Art. 55.
1. Traci moc ustawa z dnia 20 marca 2002 r. o finansowym wspieraniu inwestycji
(Dz.U. Nr 41, poz. 363, Nr 141, poz. 1


Post został pochwalony 0 razy
Czw 12:55, 03 Maj 2007 Zobacz profil autora
GŁOS_dla_PŁOŚNICY
Szycha



Dołączył: 05 Sty 2007
Posty: 449
Przeczytał: 0 tematów

Pomógł: 4 razy
Ostrzeżeń: 0/5

Post Ustawa o gwarancjach wolności sumienia i wyznania
USTAWA z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej:
– wykonując postanowienia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej o wolności
sumienia i wyznania,
– nawiązując do godnej trwałego szacunku i kontynuacji tradycji tolerancji i
wolności religijnej oraz potwierdzającej ją współpracy Polaków różnych wyznań
i światopoglądów w rozwoju i pomyślności Ojczyzny,
– uznając historyczny wkład kościołów i innych związków wyznaniowych w
rozwój kultury narodowej oraz krzewienie i umacnianie podstawowych wartości
moralnych,
– kierując się zasadami zawartymi w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka,
Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych, Akcie
Końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie oraz Deklaracji
Organizacji Narodów Zjednoczonych o wyeliminowaniu wszelkich form
nietolerancji i dyskryminacji z powodów religijnych lub przekonań,
– umacniając warunki do czynnego i równoprawnego uczestnictwa obywateli w
życiu publicznym i społecznym, bez względu na ich stosunek do religii,
stanowi, co następuje:
DZIAŁ I
Wolność sumienia i wyznania
Art. 1.
1. Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu obywatelowi wolność sumienia i
wyznania.
2. Wolność sumienia i wyznania obejmuje swobodę wyboru religii lub przekonań
oraz wyrażania ich indywidualnie i zbiorowo, prywatnie i publicznie.
3. Obywatele wierzący wszystkich wyznań oraz niewierzący mają równe prawa w
życiu państwowym, politycznym, gospodarczym, społecznym i kulturalnym.
Art. 2.
Korzystając z wolności sumienia i wyznania obywatele mogą w szczególności:
Opracowano na podstawie
t.j. Dz.U. z
2005 r. Nr 231, poz.
1965.
©Kancelaria Sejmu s. 2/20
2006-04-26
1) tworzyć wspólnoty religijne, zwane dalej “kościołami i innymi związkami
wyznaniowymi”, zakładane w celu wyznawania i szerzenia wiary religijnej,
posiadające własny ustrój, doktrynę i obrzędy kultowe;
2) zgodnie z zasadami swojego wyznania uczestniczyć w czynnościach i
obrzędach religijnych oraz wypełniać obowiązki religijne i obchodzić święta
religijne;
2a) należeć lub nie należeć do kościołów i innych związków wyznaniowych;
3) głosić swoją religię lub przekonania;
4) wychowywać dzieci zgodnie ze swoimi przekonaniami w sprawach religii;
5) zachowywać milczenie w sprawach swojej religii lub przekonań;
6) utrzymywać kontakty ze współwyznawcami, w tym uczestniczyć w pracach
organizacji religijnych o zasięgu międzynarodowym;
7) korzystać ze źródeł informacji na temat religii;
Cool wytwarzać i nabywać przedmioty potrzebne do celów kultu i praktyk
religijnych oraz korzystać z nich;
9) wytwarzać, nabywać i posiadać artykuły potrzebne do przestrzegania reguł
religijnych;
10) wybrać stan duchowny lub zakonny;
11) zrzeszać się w organizacjach świeckich w celu realizacji zadań wynikających
z wyznawanej religii bądź przekonań w sprawach religii;
12) otrzymać pochówek zgodny z wyznawanymi zasadami religijnymi lub z
przekonaniami w sprawach religii.
Art. 3.
1. Uzewnętrznianie indywidualnie lub zbiorowo swojej religii lub przekonań może
podlegać jedynie ograniczeniom ustawowym koniecznym do ochrony
bezpieczeństwa publicznego, porządku, zdrowia lub moralności publicznej albo
podstawowych praw i wolności innych osób.
2. Korzystanie z wolności sumienia i wyznania nie może prowadzić do uchylania
się od wykonywania obowiązków publicznych nałożonych przez ustawy.
3.1) Ze względu na przekonania religijne lub wyznawane zasady moralne obywatele
mogą występować o przeznaczenie do służby zastępczej na zasadach i w trybie
określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. Nr
223, poz. 2217 oraz z 2005 r. Nr 180, poz. 1496).
Art. 4.
1. Prawo określone w art. 2 pkt 2 oraz prawo do posiadania i korzystania z
przedmiotów potrzebnych do uprawiania kultu i praktyk religijnych przysługują
również osobom:
1) pełniącym służbę wojskową lub zasadniczą służbę w obronie cywilnej;
1) W brzmieniu ustalonym przez art. 40 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U.
Nr 223, poz. 2217), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.
©Kancelaria Sejmu s. 3/20
2006-04-26
2) przebywającym w zakładach służby zdrowia2) i opieki społecznej3) oraz
dzieciom i młodzieży na krajowych koloniach i obozach organizowanych
przez instytucje państwowe;
3) przebywającym w zakładach karnych, poprawczych i wychowawczych4) oraz
aresztach śledczych, ośrodkach przystosowania społecznego5) oraz
schroniskach dla nieletnich.
2. Sposób realizacji uprawnień określonych w ust. 1 regulują odrębne ustawy oraz
przepisy wydane na ich podstawie.
Art. 5.
Obywatele mają prawo do swobodnego świadczenia na rzecz kościołów i innych
związków wyznaniowych oraz instytucji charytatywno-opiekuńczych.
Art. 6.
1. Nikt nie może być dyskryminowany bądź uprzywilejowany z powodu religii lub
przekonań w sprawach religii.
2. Nie wolno zmuszać obywateli do niebrania udziału w czynnościach lub
obrzędach religijnych ani do udziału w nich.
Art. 7.
1. Cudzoziemcy przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej korzystają z
wolności sumienia i wyznania na równi z obywatelami polskimi.
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do bezpaństwowców.
2) Obecnie: zakładach opieki zdrowotnej, zgodnie z ustawą z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach
opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 63, poz. 315, z 1994 r. Nr 121, poz. 591, z
1995 r. Nr 138, poz. 682, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr 104, poz. 661, Nr 121, poz. 769 i
Nr 158, poz. 1041, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, Nr 117, poz. 756 i Nr 162, poz. 1115, z 1999 r. Nr
28, poz. 255 i 256 i Nr 84, poz. 935, z 2000 r. Nr 3, poz. 28, Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 489, Nr
84, poz. 948, Nr 114, poz. 1193 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 5, poz. 45, Nr 88, poz. 961, Nr
100, poz. 1083, Nr 111, poz. 1193, Nr 113, poz. 1207, Nr 126, poz. 1382, 1383 i 1384 i Nr 128,
poz. 1407, z 2002 r. Nr 113, poz. 984, z 2003 r. Nr 45, poz. 391, Nr 124, poz. 1151 i 1152, Nr 171,
poz. 1663, Nr 213, poz. 2081 i Nr 223, poz. 2215, z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 i Nr 273, poz. 2703
oraz z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 i Nr 169, poz. 1420), która weszła w życie z dniem 15 stycznia
1992 r.
3) Obecnie: odpowiednich jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, zgodnie z ustawą z dnia
12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001 i Nr 273, poz.
2703 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565, Nr 94, poz. 788, Nr 164, poz. 1366, Nr 175, poz. 1462, Nr 179,
poz. 1487 i Nr 180, poz. 1493), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r.
4) Obecnie: odpowiednich ośrodkach przewidzianych w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o
postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz. 109 i Nr 58, poz. 542, z 2003 r.
Nr 137, poz. 1304 i Nr 223, poz. 2217 oraz z 2005 r. Nr 169, poz. 1413), która weszła w życie z
dniem 13 maja 1983 r.
5) Zlikwidowane na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lutego 1990 r. o zmianie Kodeksu karnego
wykonawczego (Dz. U. Nr 14, poz. 85), która weszła w życie z dniem 27 marca 1990 r.
©Kancelaria Sejmu s. 4/20
2006-04-26
DZIAŁ II
Stosunek państwa do kościołów i innych związków
wyznaniowych
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 8.
Kościoły i inne związki wyznaniowe w Polsce działają w konstytucyjnych ramach
ustrojowych Rzeczypospolitej Polskiej; ich sytuację prawną i majątkową regulują
przepisy rangi ustawowej.
Art. 9.
1. W Rzeczypospolitej Polskiej stosunek państwa do wszystkich kościołów i innych
związków wyznaniowych opiera się na poszanowaniu wolności sumienia i
wyznania.
2. Gwarancjami wolności sumienia i wyznania w stosunkach państwa z kościołami
i innymi związkami wyznaniowymi są:
1) oddzielenie kościołów i innych związków wyznaniowych od państwa;
2) swoboda wypełniania przez kościoły i inne związki wyznaniowe funkcji
religijnych;
3) równouprawnienie wszystkich kościołów i innych związków wyznaniowych,
bez względu na formę uregulowania ich sytuacji prawnej.
Art. 10.
1. Rzeczpospolita Polska jest państwem świeckim, neutralnym w sprawach religii i
przekonań.
2. Państwo i państwowe jednostki organizacyjne nie dotują i nie subwencjonują
kościołów i innych związków wyznaniowych. Wyjątki od tej zasady regulują
ustawy lub przepisy wydane na ich podstawie.
Art. 11.
1. Kościoły i inne związki wyznaniowe są niezależne od państwa przy
wykonywaniu swoich funkcji religijnych.
2. Kościoły i inne związki wyznaniowe oraz ich działalność podlegają ochronie
prawnej, w granicach określonych w ustawach.
3. Kościoły i inne związki wyznaniowe mogą składać wnioski do Trybunału
Konstytucyjnego na zasadach i w trybie określonych w przepisach o Trybunale
Konstytucyjnym.
©Kancelaria Sejmu s. 5/20
2006-04-26
Art. 12.
1. Duchowni oraz osoby zakonne kościołów i innych związków wyznaniowych,
ustanowione według przepisów prawa wewnętrznego kościoła lub innego
związku wyznaniowego, korzystają z praw i podlegają obowiązkom na równi z
innymi obywatelami we wszystkich dziedzinach życia państwowego,
politycznego, gospodarczego, społecznego i kulturalnego. Są oni w ramach
obowiązujących przepisów ustaw zwolnieni z obowiązków niemożliwych do
pogodzenia z pełnieniem funkcji duchownego lub osoby zakonnej.
2. Osoby, o których mowa w ust. 1, mają prawo do noszenia stroju duchownego.
3. Uprawnienia i obowiązki osób duchownych w myśl prawa państwowego
określają odrębne ustawy.
Art. 13.
1. Majątek i przychody kościołów i innych związków wyznaniowych podlegają
ogólnie obowiązującym przepisom podatkowym, z wyjątkami określonymi w
odrębnych ustawach.
2. Osoby prawne kościołów i innych związków wyznaniowych są zwolnione od
opodatkowania z tytułu przychodów ze swojej działalności niegospodarczej. W
tym zakresie osoby te nie mają obowiązku prowadzenia dokumentacji
wymaganej przez przepisy podatkowe.
3. (uchylony).6)
4. (uchylony).6)
5. Dochody z działalności gospodarczej osób prawnych kościołów i innych
związków wyznaniowych oraz spółek, których udziałowcami są wyłącznie te
osoby, są zwolnione od opodatkowania w części, w jakiej zostały przeznaczone
w roku podatkowym lub w roku po nim następującym na cele kultowe,
oświatowo-wychowawcze, naukowe, kulturalne, działalność charytatywnoopiekuńczą,
punkty katechetyczne, konserwację zabytków oraz na inwestycje
sakralne i inwestycje kościelne, których przedmiotem są punkty katechetyczne i
zakłady charytatywno-opiekuńcze, jak również remonty tych obiektów.
6. Osoby prawne kościołów i innych związków wyznaniowych są zwolnione od
opodatkowania i od świadczeń na fundusz gminny i fundusz miejski7), od
nieruchomości lub ich części, stanowiących własność tych osób lub używanych
przez nie na podstawie innego tytułu prawnego na cele niemieszkalne, z
wyjątkiem części zajmowanej na wykonywanie działalności gospodarczej.
7.Cool Zwalnia się z należności celnych przywozowych towary przeznaczone na cele
charytatywno-opiekuńcze i oświatowo-wychowawcze oraz towary o charakterze
kulturalnym przeznaczone na cele kultu, przywożone dla osób prawnych
kościołów i innych związków wyznaniowych, w granicach i na warunkach
określonych w rozporządzeniu nr 918/83/EWG z dnia 28 marca 1983 r.
ustanawiającym wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. WE L 105 z
6) Przez art. 5 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 55, poz.
321), która weszła w życie z dniem 1 października 1990 r.
7) Zniesiony na mocy art. 1 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 14 grudnia 1990 r. o zniesieniu i likwidacji
niektórych funduszy (Dz. U. Nr 89, poz. 517), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1991 r.
Cool W brzmieniu ustalonym przez art. 4 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające
ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r.
©Kancelaria Sejmu s. 6/20
2006-04-26
23.4.1983), ostatnio zmienionym aktem dotyczącym warunków przystąpienia
Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki
Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty,
Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz
dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. Urz. WE
L 236 z 23.9.2003).
Art. 14.
1.9) Jeżeli odrębna ustawa lub ratyfikowana umowa międzynarodowa nie stanowią
inaczej, kościół lub inny związek wyznaniowy powiadamia ministra właściwego
do spraw wyznań religijnych10) i wojewodę właściwego ze względu na siedzibę
jednostki organizacyjnej kościoła lub innego związku wyznaniowego o
utworzeniu, zmianie nazwy, siedziby, granic lub połączeniu, podziale i zniesieniu
diecezji (okręgów i porównywalnych jednostek organizacyjnych) oraz parafii
(zborów, gmin i porównywalnych jednostek organizacyjnych).
2.11) Jeżeli odrębna ustawa lub ratyfikowana umowa międzynarodowa nie stanowią
inaczej, kościół lub inny związek wyznaniowy powiadamia w terminie 30 dni
ministra właściwego do spraw wyznań religijnych10) i wojewodę właściwego ze
względu na siedzibę kościoła lub innego związku wyznaniowego o zmianie
siedziby oraz o zmianie osób wchodzących do kierowniczych organów
wykonawczych, podając ich imiona i nazwiska, obywatelstwo i miejsce
zamieszkania.
3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do jednostek organizacyjnych, o których
mowa w ust. 1.
4. Jeżeli odrębna ustawa lub ratyfikowana umowa międzynarodowa nie stanowią
inaczej, przed objęciem stanowisk, o których mowa w ust. 2 i 3, przez
cudzoziemca, władze kościoła lub innego związku wyznaniowego powinny się
upewnić, czy minister właściwy do spraw wyznań religijnych10) nie wyraża
wobec tego zastrzeżeń. Niezgłoszenie zastrzeżeń w terminie 60 dni od daty
powiadomienia uważa się za wyrażenie zgody.
Art. 15. (uchylony).12)
Art. 16.
1. Państwo współdziała z kościołami i innymi związkami wyznaniowymi w
zachowaniu pokoju, kształtowaniu warunków rozwoju kraju oraz zwalczaniu
patologii społecznych.
9) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy
o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. Nr 145, poz. 1534), która weszła w życie z
dniem 10 lipca 2004 r.
10) Obecnie: ministra właściwego do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych,
zgodnie z art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 25 i art. 30 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji
rządowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1548, Nr 162, poz. 1568 i Nr 190, poz. 1864, z
2004 r. Nr 19, poz. 177, Nr 69, poz. 624, Nr 91, poz. 873, Nr 96, poz. 959, Nr 116, poz. 1206, Nr
238, poz. 2390 i Nr 273, poz. 2702 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 33, poz. 288, Nr 155, poz.
1298 i Nr 169, poz. 1414 i 1417), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r.
11) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 9.
12) Przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 9.
©Kancelaria Sejmu s. 7/20
2006-04-26
2. W celach, o których mowa w ust. 1, oraz do rozpatrywania problemów
związanych z rozwojem stosunków między państwem a poszczególnymi
kościołami i innymi związkami wyznaniowymi mogą być, na zasadach
wzajemnego uzgodnienia, tworzone różne, w tym stałe formy współdziałania.
Przepis ten nie narusza właściwości organów państwowych oraz organów
kościołów i innych związków wyznaniowych.
Art. 16a.
1. Dla określenia szczegółowych zasad stosunków, o których mowa w art. 16, mogą
być zawierane umowy między właściwymi rzeczowo centralnymi organami
administracji rządowej a władzami poszczególnych kościołów i innych związków
wyznaniowych.
2. Przepisy umowy nie mogą naruszać przepisów ogólnie obowiązującego prawa, a
w szczególności zasady równouprawnienia wszystkich kościołów i innych
związków wyznaniowych.
3. Podpisana umowa zostaje opublikowana w dzienniku urzędowym właściwego
ministerstwa.
Art. 17.
Państwo współdziała z kościołami i innymi związkami wyznaniowymi w ochronie,
konserwacji, udostępnianiu i upowszechnianiu zabytków architektury, sztuki i literatury
religijnej, które stanowią integralną część dziedzictwa kultury.
Art. 18.
1. Przepisy rozdziału 2 i działu III regulują stosunek państwa tylko do tych
kościołów i innych związków wyznaniowych, których sytuacja prawna i
majątkowa nie jest uregulowana odrębnymi ustawami.
2. Przepisy rozdziału 2 określające uprawnienia kościołów i innych związków
wyznaniowych mają jednakże zastosowanie do kościołów i innych związków
wyznaniowych o ustawowo uregulowanej sytuacji wówczas, gdy odrębne ustawy
określone w ust. 1 nie przewidują takich uprawnień.
Rozdział 2
Działalność kościołów i innych związków wyznaniowych
Art. 19.
1. Kościoły i inne związki wyznaniowe korzystają na zasadach równouprawnienia
ze swobody pełnienia funkcji religijnych.
2. Wypełniając funkcje religijne kościoły i inne związki wyznaniowe mogą w
szczególności:
1) określać doktrynę religijną, dogmaty i zasady wiary oraz liturgię;
2) organizować i publicznie sprawować kult;
©Kancelaria Sejmu s. 8/20
2006-04-26
3) udzielać posług religijnych, w tym osobom, o których mowa w art. 4, oraz
organizować obrzędy i zgromadzenia religijne;
4) rządzić się w swoich sprawach własnym prawem, swobodnie wykonywać
władzę duchowną oraz zarządzać swoimi sprawami;
5) ustanawiać, kształcić i zatrudniać duchownych;
6) realizować inwestycje sakralne i inne inwestycje kościelne;
7) nabywać, posiadać i zbywać majątek ruchomy i nieruchomy oraz zarządzać
nim;
Cool zbierać składki i otrzymywać darowizny, spadki i inne świadczenia od osób
fizycznych i prawnych;
9) wytwarzać i nabywać przedmioty i artykuły potrzebne do celów kultu i
praktyk religijnych oraz korzystać z nich;
10) nauczać religii i głosić ją, w tym za pomocą prasy, książek i innych druków
oraz filmów i środków audiowizualnych;
11) korzystać ze środków masowego przekazywania;
12) prowadzić działalność oświatowo-wychowawczą;
13) tworzyć i prowadzić zakony oraz diakonaty;
14) tworzyć organizacje mające na celu działalność na rzecz formacji religijnej,
kultu publicznego oraz przeciwdziałania patologiom społecznym i ich
skutkom;
15) prowadzić działalność charytatywno-opiekuńczą;
16) (uchylony);13)
17) powoływać krajowe organizacje międzykościelne;
1Cool należeć do międzynarodowych organizacji wyznaniowych i
międzywyznaniowych oraz utrzymywać kontakty zagraniczne w sprawach
związanych z realizacją swoich funkcji.
3. Za wypełnianie funkcji religijnych, o których mowa w ust. 1, nie uznaje się
oddziaływania poprzez badania i eksperymenty psychologiczne.
Art. 19a.
1. Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo posiadania, zarządzania oraz
zakładania i poszerzania cmentarzy grzebalnych.
2. Przepis ust. 1 nie narusza przepisów dotyczących cmentarzy i chowania
zmarłych.
Art. 20.
1. Kościoły i inne związki wyznaniowe mogą nauczać religii oraz wychowywać
religijnie dzieci i młodzież, zgodnie z wyborem dokonanym przez ich rodziców
lub opiekunów prawnych.
13) Przez art. 1 pkt 9 lit. a tiret drugie ustawy z dnia 26 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o gwarancjach
wolności sumienia i wyznania oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1998 r. Nr 59, poz.
375), która weszła w życie z dniem 30 maja 1998 r.
©Kancelaria Sejmu s. 9/20
2006-04-26
2. Nauczanie religii dzieci i młodzieży jest wewnętrzną sprawą kościołów i innych
związków wyznaniowych. Jest ono organizowane, zgodnie z programem
ustalonym przez władze kościoła lub innego związku wyznaniowego, w punktach
katechetycznych znajdujących się w kościołach, domach modlitw i innych
pomieszczeniach udostępnionych na ten cel przez osobę uprawnioną do
dysponowania nimi.
3. Nauczanie religii uczniów szkół publicznych i wychowanków przedszkoli
publicznych może odbywać się również w szkołach i przedszkolach na zasadach
określonych w odrębnej ustawie.
Art. 21.
1. Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo zakładać i prowadzić szkoły i
przedszkola oraz inne placówki oświatowo-wychowawcze i opiekuńczowychowawcze
na zasadach określonych w ustawach.
2. Szkoły, przedszkola oraz inne placówki, o których mowa w ust. 1, będą
dotowane przez państwo lub organy samorządu terytorialnego w przypadkach i
na zasadach określonych w odrębnych ustawach.
Art. 21a.
Działalność służąca celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i
oświatowo-wychowawczym, podejmowana przez osoby prawne kościołów i innych
związków wyznaniowych, jest zrównana pod względem prawnym z działalnością
służącą analogicznym celom i prowadzoną przez instytucje państwowe.
Art. 22.
1. Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo zakładać i prowadzić, według
samodzielnie ustalonych programów, szkoły duchowne i seminaria duchowne.
2. W zakresie realizacji programu szkół ogólnokształcących i uzyskiwania
świadectw dojrzałości szkoły duchowne wymienione w ust. 1 podlegają
nadzorowi ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.
3. Tworzenie i prowadzenie przez kościoły i inne związki wyznaniowe szkół
wyższych, zasady udzielania im przez państwo pomocy finansowej oraz tryb i
zakres uznawania stopni i tytułów naukowych nadawanych w tych szkołach
regulują, na wniosek władz kościołów lub innych związków wyznaniowych,
odrębne ustawy.
4. Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo zakładać religijne instytuty
naukowe i naukowo-dydaktyczne.
5. Status prawny wydziałów teologicznych na uniwersytetach państwowych
regulują odrębne umowy pomiędzy ministrem właściwym do spraw szkolnictwa
wyższego a władzami kościołów lub innych związków wyznaniowych.
©Kancelaria Sejmu s. 10/20
2006-04-26
Art. 23.14)
Ministrowie właściwi do spraw oświaty i wychowania oraz do spraw szkolnictwa
wyższego, po zasięgnięciu opinii władz kościołów i innych związków wyznaniowych,
określą, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres stosowania do nauczycieli,
wychowawców i uczących się w szkołach, o których mowa w art. 21 oraz art.
22 ust. 3, uprawnień i świadczeń społecznych, a także nakładania obowiązków przewidzianych
dla pracowników i uczących się w szkołach publicznych i szkołach wyższych,
z uwzględnieniem równouprawnienia kościołów i innych związków wyznaniowych.
Art. 24.
1. W celu realizacji działalności charytatywno-opiekuńczej kościoły i inne związki
wyznaniowe mają prawo zakładać i prowadzić, na zasadach określonych w
ustawach, odpowiednie instytucje, w tym zakłady dla osób potrzebujących
opieki, szpitale i inne zakłady lecznicze, żłobki i schroniska dla dzieci.
2. Środki na realizację działalności charytatywno-opiekuńczej pochodzą w
szczególności z:
1) ofiar pieniężnych i w naturze;
2) spadków, zapisów i darowizn krajowych i zagranicznych;
3) dochodów z imprez i zbiórek publicznych;
4) subwencji, dotacji i ofiar pochodzących od krajowych instytucji i
przedsiębiorstw państwowych, społecznych, wyznaniowych i prywatnych;
5) odpłatności za usługi świadczone przez instytucje charytatywno-opiekuńcze
kościołów i innych związków wyznaniowych;
6) dochodów instytucji kościołów i innych związków wyznaniowych.
Art. 25.
1. W celu realizacji swoich funkcji kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo
wydawania prasy, książek, druków oraz zakładania i posiadania wydawnictw
oraz zakładów poligraficznych, z zachowaniem obowiązujących w tym zakresie
przepisów prawa.
2. Kościoły i inne związki wyznaniowe mogą organizować własny kolportaż prasy
lub korzystać z pośrednictwa innej sieci kolportażu.
3. Dla realizacji postanowień ust. 1 kościoły i inne związki wyznaniowe mogą
otrzymywać jako darowizny z zagranicy maszyny, urządzenia, materiały
poligraficzne i papier.
4. Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo do emitowania w radiu i
telewizji programów religijno-moralnych, społecznych i kulturalnych w sposób
określony w porozumieniach między władzami danego kościoła lub innego
związku wyznaniowego a jednostkami publicznej radiofonii i telewizji.
14) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 9.
©Kancelaria Sejmu s. 11/20
2006-04-26
Art. 26.
1. Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo organizowania i prowadzenia
związanej z wypełnianiem swoich funkcji działalności kulturalnej i artystycznej.
2. Dla realizacji prawa, o którym mowa w ust. 1, kościoły i inne związki
wyznaniowe mogą zakładać i prowadzić odpowiednie instytucje oraz dystrybucję
i rozpowszechnianie filmów.
3. Korzystanie z praw, o których mowa w ust. 1 i 2, następuje bez obowiązku
uzyskiwania zezwoleń i upoważnień, jeżeli działalność ta prowadzona jest na
potrzeby realizacji zadań religijno-moralnych w sferze kultury. O podjęciu i
prowadzeniu tej działalności władze kościoła lub innego związku wyznaniowego
powiadamiają państwowy organ, właściwy do udzielania takich zezwoleń i
upoważnień.
4. Dla realizacji postanowień ust. 1 i 2 kościoły i inne związki wyznaniowe mogą
otrzymywać jako darowizny z zagranicy urządzenia i materiały.
Art. 27.
1. Działalność kościołów i innych związków wyznaniowych nie może naruszać
przepisów ogólnie obowiązujących ustaw chroniących bezpieczeństwo
publiczne, porządek, zdrowie lub moralność publiczną, władzę rodzicielską albo
podstawowe prawa i wolności innych osób.
2. Korzystanie przez kościoły i inne związki wyznaniowe ze swobody działania
odbywa się zgodnie z ogólnie obowiązującymi przepisami, chyba że ustawy
stanowią inaczej.
Art. 28.
1. W sprawach majątkowych kościoły i inne związki wyznaniowe działają poprzez
swoje osoby prawne.
2. Osoby prawne kościołów i innych związków wyznaniowych, ich organy, zakres
kompetencji i sposób powoływania oraz reprezentacji określają statuty (prawo
wewnętrzne, zwane dalej “statutami”).
Art. 29.
1. W stosunku do organizacji tworzonych na podstawie art. 19 pkt 14, jeżeli nie
mają osobowości prawnej, nie stosuje się Prawa o stowarzyszeniach. Natomiast
przepisy ustawy o zgromadzeniach stosuje się do nich jedynie w zakresie
dotyczącym zebrań na drogach i placach publicznych oraz w pomieszczeniach
użyteczności publicznej.
2. Organizacje, o których mowa w ust. 1, działają w ramach osób prawnych
kościołów i innych związków wyznaniowych, w których zostały powołane.
3. Władze kościołów i innych związków wyznaniowych czuwają nad zgodnością
działania tych organizacji z ich celami religijnymi i moralnymi.
©Kancelaria Sejmu s. 12/20
2006-04-26
DZIAŁ III
Rejestrowanie kościołów i innych związków wyznaniowych
Art. 30.
Prawo wpisu do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych, zwanego
dalej “rejestrem”, prowadzonego przez ministra właściwego do spraw wyznań religijnych10),
jest realizowane przez złożenie temu ministrowi, zwanemu dalej “organem
rejestrowym”, deklaracji o utworzeniu kościoła lub innego związku wyznaniowego
i wniosku o wpis do rejestru.
Art. 31.15)
1. Prawo wniesienia wniosku, o którym mowa w art. 30, przysługuje co najmniej
100 obywatelom polskim posiadającym pełną zdolność do czynności prawnych,
zwanych dalej “wnioskodawcami”.
2. Wnioskodawcy składają listę zawierającą ich notarialnie poświadczone podpisy
potwierdzające treść wniosku, o którym mowa w ust. 1, i deklaracji o utworzeniu
kościoła lub innego związku wyznaniowego, imię i nazwisko, datę urodzenia,
miejsce zamieszkania oraz rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości oraz
numer PESEL każdego z wnioskodawców.
3. Wnioskodawcy mogą wybrać spośród siebie co najmniej pięcioosobowy komitet
założycielski reprezentujący ich w postępowaniu w sprawie wpisu do rejestru.
Art. 32.
1. Wniosek, o którym mowa w art. 30, powinien zawierać:
1) listę, o której mowa w art. 31 ust. 2;
2) informację o dotychczasowych formach życia religijnego i metodach
działania kościoła lub innego związku wyznaniowego na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej;
3) informację o podstawowych celach, źródłach i zasadach doktrynalnych,
obrzędach religijnych;
4)16) adres siedziby kościoła lub innego związku wyznaniowego oraz dane osób
wchodzących do kierowniczych organów wykonawczych:
a) imiona i nazwisko,
b) datę urodzenia,
c) adres zamieszkania,
d) nazwę, serię i numer dokumentu tożsamości,
e) nr PESEL;
5) statut.
1a.17) W przypadku wybrania komitetu założycielskiego, o którym mowa w art. 31
ust. 3, wniosek o wpis do rejestru powinien zawierać także podpisany przez
15) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 9.
16) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 9.
©Kancelaria Sejmu s. 13/20
2006-04-26
wnioskodawców protokół z wyboru tego komitetu określający datę i miejsce
wyborów oraz następujące dane osób wchodzących w jego skład:
1) imiona i nazwisko;
2) datę urodzenia;
3) adres zamieszkania;
4) rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości;
5) nr PESEL.
2. Statut powinien określać w szczególności:
1) nazwę kościoła lub innego związku wyznaniowego różną od nazw innych
organizacji;
2) teren działania i siedzibę władz;
3) cele działalności oraz formy i zasady ich realizacji;
4) organy, sposób ich powoływania i odwoływania, zakres kompetencji oraz
tryb podejmowania decyzji;
5) źródła finansowania;
6) tryb dokonywania zmian statutu;
7) sposób reprezentowania na zewnątrz oraz zaciągania zobowiązań
majątkowych;
Cool sposób nabywania i utraty członkostwa oraz prawa i obowiązki członków;
9) sposób powoływania, odwoływania oraz kompetencje osób duchownych, o
których mowa w art. 12 ust. 3, o ile kościół lub inny związek wyznaniowy
przewiduje tworzenie takich stanowisk;
10) sposób rozwiązania kościoła lub innego związku wyznaniowego i
przeznaczenie pozostałego majątku.
3.1Cool Jeżeli kościół lub inny związek wyznaniowy przewiduje tworzenie jednostek
organizacyjnych mających osobowość prawną, statut powinien określać ich
nazwy, teren działania, siedziby, zakres uprawnień, zasady tworzenia, znoszenia i
przekształcania tych jednostek, ich organy, zakres kompetencji, tryb
podejmowania decyzji, sposób powoływania i odwoływania tych organów,
sposób reprezentowania na zewnątrz oraz zaciągania zobowiązań majątkowych, a
także przeznaczenie majątku pozostałego po zakończeniu likwidacji osoby
prawnej kościoła lub innego związku wyznaniowego.
4. Jeżeli kościół lub inny związek wyznaniowy stanowi część organizacji o zasięgu
międzynarodowym, w statucie powinny być określone zakres i formy
wzajemnych stosunków.
5. Jeżeli kościół lub inny związek wyznaniowy przewiduje tworzenie jednostek
organizacyjnych bez osobowości prawnej, w statucie powinny być określone
nazwy, zasady tworzenia, znoszenia i przekształcania tych jednostek.
17) Dodany przez art. 1 pkt 5 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 9.
1Cool W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 9.
©Kancelaria Sejmu s. 14/20
2006-04-26
Art. 33.
1. W trakcie postępowania w sprawie wpisu do rejestru organ rejestrowy może
żądać od wnioskodawców wyjaśnień treści wniosku w zakresie określonym w
art. 32, a także zwracać się do odpowiednich organów państwowych o
sprawdzanie prawdziwości zawartych we wniosku danych.
2. Jeżeli organ rejestrowy w trakcie postępowania w sprawie wpisu do rejestru
stwierdzi braki lub uchybienia w treści wniosku, w zakresie określonym w art.
32, wyznacza dwumiesięczny termin ich uzupełnienia, a po upływie tego terminu
wydaje decyzję o odmowie wpisu do rejestru.
3. Jeżeli wniosek zawiera postanowienia pozostające w sprzeczności z przepisami
ustaw chroniącymi bezpieczeństwo i porządek publiczny, zdrowie, moralność
publiczną, władzę rodzicielską albo podstawowe prawa i wolności innych osób,
organ rejestrowy wydaje decyzję o odmowie wpisu do rejestru.
4.19) Decyzje, o których mowa w ust. 2 i 3, powinny być wydane w terminie 3
miesięcy od daty wszczęcia postępowania o wpis do rejestru. Na decyzje te może
być wniesiona skarga do sądu administracyjnego.
Art. 34.
1. Jeżeli nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 33 ust. 2 i 3, organ rejestrowy
wydaje, w terminie 3 miesięcy od zgłoszenia deklaracji, decyzję o wpisie do
rejestru.
2. Z chwilą wpisu do rejestru kościół lub inny związek wyznaniowy uzyskuje, jako
całość, osobowość prawną oraz korzysta ze wszystkich uprawnień i podlega
obowiązkom określonym w ustawach.
3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do jednostek organizacyjnych, zakonów i
diakonatów, o których mowa w art. 32 ust. 3.
4.20) Do kościołów i innych związków wyznaniowych wpisanych do rejestru stosuje
się odpowiednio art. 14.
Art. 35.
1. Zmiany statutu kościoła lub innego związku wyznaniowego wpisanego do
rejestru dokonuje się w trybie obowiązującym przy ich rejestrowaniu.
2. Organ rejestrowy może domagać się aktualizacji danych warunkujących wpis do
rejestru, określonych w art. 32 ust. 1 pkt 2–5.
Art. 36.21)
1. Wykreśleniu z rejestru podlega:
19) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 15 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające
ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), która weszła w życie z dniem 1
stycznia 2004 r.
20) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 9.
21) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 9.
©Kancelaria Sejmu s. 15/20
2006-04-26
1) kościół lub inny związek wyznaniowy, którego sytuacja prawna i majątkowa
została uregulowana w odrębnej ustawie;
2) kościół lub inny związek wyznaniowy, który zawiadomił organ rejestrowy o
zaprzestaniu swojej działalności;
3) kościół lub inny związek wyznaniowy, który utracił cechy warunkujące
uzyskanie wpisu do rejestru; dotyczy to w szczególności kościoła lub innego
związku wyznaniowego, który w ciągu 3 lat nie odpowiedział na żądanie
organu rejestrowego i nie zaktualizował wpisów do rejestru w zakresie
określonym w art. 32 ust. 1 pkt 4.
2. Wykreślenie z rejestru następuje na podstawie decyzji organu rejestrowego.
3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 36a ust. 2,
wykreślenie z rejestru następuje po przeprowadzeniu likwidacji.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, likwidatorami są członkowie
organu kościoła lub innego związku wyznaniowego uprawnionego do
reprezentowania na zewnątrz i zaciągania zobowiązań majątkowych, jeżeli statut
lub, w razie braku odpowiednich postanowień statutu, decyzja właściwego
organu kościoła lub innego związku wyznaniowego nie stanowi inaczej.
5. Organ rejestrowy, w drodze decyzji, zarządza likwidację i wyznacza likwidatora:
1) w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i art. 36a ust. 2;
2) w razie braku możliwości ustalenia likwidatora, o którym mowa w ust. 4.
6. Przed zniesieniem osoby prawnej, o której mowa w art. 32 ust. 3, kościół lub
inny związek wyznaniowy zarządza jej likwidację i wyznacza likwidatora
informując o tym organ rejestrowy oraz określa przeznaczenie majątku
pozostałego po zakończeniu likwidacji.
7. Do obowiązków likwidatora stosuje się odpowiednio art. 37 ustawy z dnia 7
kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855, z
2003 r. Nr 96, poz. 874 oraz z 2004 r. Nr 102, poz. 1055).
8. Jeżeli statut kościoła lub innego związku wyznaniowego nie stanowi inaczej,
majątek pozostały po zakończeniu postępowania likwidacyjnego kościoła lub
innego związku wyznaniowego albo osób prawnych, o których mowa w art. 32
ust. 3, może być przeznaczony wyłącznie na cele charytatywno-opiekuńcze w
drodze decyzji organu rejestrowego.
Art. 36a.
1.22) Organ rejestrowy lub prokurator może wystąpić do sądu okręgowego o
stwierdzenie niezgodności działania kościoła lub innego związku wyznaniowego
z przepisami prawa, o których mowa w art. 27 ust. 1, lub ze statutem, o którym
mowa w art. 32.
2. W razie stwierdzenia prawomocnym wyrokiem sądu, że działalność kościoła lub
innego związku wyznaniowego rażąco narusza prawo lub postanowienia statutu,
organ rejestrowy wykreśli z rejestru ten kościół lub inny związek wyznaniowy.
22) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 9.
©Kancelaria Sejmu s. 16/20
2006-04-26
Art. 37.
Minister właściwy do spraw wyznań religijnych10) określa, w drodze rozporządzenia,
zasady i sposób prowadzenia rejestru, dane i informacje podlegające wpisowi, sposób,
formę i termin aktualizacji wpisów do rejestru, warunki udostępniania rejestru,
wydawania wyciągów z rejestru oraz sposób wykreślania kościoła lub innego związku
wyznaniowego z rejestru.
Art. 38.
Przepisy niniejszego działu stosuje się odpowiednio do krajowych organizacji międzykościelnych,
jeżeli mają one mieć osobowość prawną. Do utworzenia takiej organizacji
jest wymagana deklaracja podpisana przez władze co najmniej dwóch działających
w Rzeczypospolitej Polskiej kościołów i innych związków wyznaniowych.
DZIAŁ IIIa
Regulacja spraw majątkowych niektórych kościołów
Art. 38a.
1. Tworzy się Międzykościelną Komisję Regulacyjną, zwaną dalej “Komisją”, w
celu ostatecznego uregulowania spraw majątkowych między Państwem a
kościołami i ich osobami prawnymi, które zgłosiły roszczenia w trybie i na
zasadach określonych w:
1) art. 24–26 ustawy z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła
Ewangelicko-Reformowanego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 73,
poz. 324, z 1998 r. Nr 59, poz. 375 i Nr 106, poz. 668 oraz z 2004 r. Nr 68,
poz. 623);
2) art. 37 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła
Ewangelicko-Metodystycznego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97,
poz. 479, z późn. zm.23));
3) art. 40–42 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła
Chrześcijan Baptystów w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97, poz. 480,
z późn. zm.24));
4) art. 35 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła
Adwentystów Dnia Siódmego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 97,
poz. 481, z późn. zm.25)).
2. Roszczenia majątkowe wobec Państwa mogą również zgłaszać do Komisji w
terminie do dnia 31 grudnia 1998 r. kościoły i inne związki wyznaniowe,
niewymienione w ust. 1, a także krajowe organizacje międzykościelne, jeżeli
wskażą we wniosku, że na rzecz Skarbu Państwa przejęto własność
nieruchomości lub ich części będących uprzednio własnością tych kościołów i
związków wyznaniowych oraz krajowych organizacji międzykościelnych.
23) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 59, poz. 375, Nr 106, poz.
668 i Nr 117, poz. 756 oraz z 2004 r. Nr 68, poz. 623.
24) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 59, poz. 375, Nr 106, poz.
668 i Nr 117, poz. 756 oraz z 2004 r. Nr 68, poz. 623.
25) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 59, poz. 375, Nr 106, poz.
668 i Nr 117, poz. 756 oraz z 2004 r. Nr 68, poz. 623.
©Kancelaria Sejmu s. 17/20
2006-04-26
3. Do oceny dopuszczalności postępowania regulacyjnego w sprawach, o których
mowa w ust. 2, mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustaw wskazanych w
ust. 1 pkt 1–4.
4. Jeżeli przywrócenie kościelnej osobie prawnej własności nieruchomości nie jest
możliwe z uwagi na trudne do przezwyciężenia przeszkody, przyznaje się jej
nieruchomość zamienną, a jeżeli nie jest to możliwe, osobie tej przyznaje się
odszkodowanie ustalone według przepisów o wywłaszczeniu nieruchomości26).
5. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, z mienia których
państwowych jednostek organizacyjnych lub gmin może być wyłączona
nieruchomość zamienna lub na którą państwową jednostkę organizacyjną może
być nałożony obowiązek zapłaty odszkodowania.
Art. 38b.
1. Przedmiotem postępowania regulacyjnego może być również nieodpłatne
przekazanie na własność nieruchomości lub ich części, które były własnością
kościelnych osób prawnych działających do 1945 r. na Ziemiach Zachodnich i
Północnych, w celu przywrócenia w nich sprawowania kultu religijnego,
działalności oświatowo-wychowawczej, charytatywno-opiekuńczej i opiekuńczowychowawczej.
2. W razie niemożności dokonania regulacji, o której mowa w ust. 1, postępowanie
ulega umorzeniu.
Art. 38c.
Majątek nieruchomy, przekazany na własność gminie w trybie ustawy z dnia 10 maja
1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o
pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, z późn. zm.27)), podlega postępowaniu,
o którym mowa w art. 38a i 38b.
Art. 38d.
1.2Cool Minister właściwy do spraw wyznań religijnych10) po zasięgnięciu opinii władz
kościołów, o których mowa w art. 38a ust. 1 pkt 1–4, określi, w drodze
rozporządzenia, liczebność Komisji, szczegółowy tryb postępowania
regulacyjnego oraz wynagrodzenie dla członków Komisji i personelu
pomocniczego, uwzględniając w szczególności organizację pracy Komisji,
zadania współprzewodniczących zespołów orzekających, oraz sposób
prowadzenia i protokołowania rozpraw, orzekania i nadawania klauzul
wykonalności orzeczeniom i ugodom.
2. Komisja rozpatruje sprawy w zespołach orzekających, w skład których wchodzi
po dwóch członków wyznaczonych przez ministra właściwego do spraw wyznań
26) Obecnie: przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z
2004 r. Nr 261, poz. 2603 i Nr 281, poz. 2782 oraz z 2005 r. Nr 130, poz. 1087, Nr 169, poz. 1420
i Nr 175, poz. 1459), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.
27) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1990 r. Nr 43, poz. 253 i Nr 92, poz.
541, z 1991 r. Nr 34, poz. 151, z 1992 r. Nr 6, poz. 20, z 1993 r. Nr 40, poz. 180, z 1994 r. Nr 1,
poz. 3 i Nr 65, poz. 285, z 1996 r. Nr 23, poz. 102 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 9, poz. 43, z
2002 r. Nr 153, poz. 1271 oraz z 2004 r. Nr 141, poz. 1492.
2Cool W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 9.
©Kancelaria Sejmu s. 18/20
2006-04-26
religijnych10) i władze kościoła lub związku wyznaniowego, którego wniosek
dotyczy.
3. Postępowanie regulacyjne wszczyna się z chwilą złożenia wniosku w
Komisji. Zespół orzekający po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania
regulacyjnego bada, czy jest ono dopuszczalne, a wniosek niedopuszczalny
odrzuca.
4. Postępowania sądowe lub administracyjne dotyczące nieruchomości, w stosunku
do których wszczęto postępowanie regulacyjne, ulegają zawieszeniu, a sądy i
organy prowadzące postępowania administracyjne przekazują ich akta do
Komisji.
5. Uczestnikami postępowania regulacyjnego są, oprócz wnioskodawcy, wszystkie
zainteresowane jednostki państwowe, samorządowe i kościelne.
6. Uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą zawrzeć ugodę przed zespołem
orzekającym. Jeżeli ugoda nie zostanie zawarta, zespół orzekający wydaje
orzeczenie.
7. Regulacja nie może naruszać praw nabytych przez niepaństwowe osoby trzecie, a
w szczególności przez inne kościoły i związki wyznaniowe oraz rolników
indywidualnych.
8. Ugody zawarte przed zespołem orzekającym, jak i orzeczenia uwzględniające
wniosek, powinny określać:
1) stan prawny nieruchomości;
2) związane z tym stanem obowiązki uczestników postępowania, a w
szczególności obowiązek wydania nieruchomości w wyznaczonym terminie,
jeżeli nie znajduje się ona we władaniu wnioskodawcy;
3) w razie przyznania odszkodowania, obowiązek i termin zapłaty należnej z
tego tytułu kwoty.
9. Od orzeczenia zespołu orzekającego nie przysługuje odwołanie.
Art. 38e.
1. Ugody i orzeczenia mają moc sądowych tytułów egzekucyjnych.
2. Ugody i orzeczenia stanowią podstawę do dokonywania wpisów w księgach
wieczystych i w ewidencji gruntów.
Art. 38f.
1. Postępowanie regulacyjne jest wolne od opłat.
2.29) Nabycie własności nieruchomości lub ich części na podstawie ugody lub
orzeczenia jest wolne od podatków i opłat z tym związanych, a wynikające z tego
wpisy do ksiąg wieczystych i ich zakładanie są wolne od opłat.
2.30) Nabycie własności nieruchomości lub ich części na podstawie ugody lub
orzeczenia jest wolne od podatków i opłat z tym związanych.
29) W brzmieniu tym obowiązuje do dnia wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 30.
30) W brzmieniu ustalonym przez art. 130 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w
sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398), która wejdzie w życie z dniem 2 marca 2006 r.
©Kancelaria Sejmu s. 19/20
2006-04-26
Art. 38g.
1. Jeżeli zespół orzekający nie uzgodni orzeczenia, zawiadamia o tym pisemnie
uczestników postępowania regulacyjnego.
2. Uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą, w terminie sześciu miesięcy od
otrzymania zawiadomienia, wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania
sądowego lub administracyjnego, a jeżeli nie było ono wszczęte – wystąpić na
drogę sądową pod rygorem wygaśnięcia roszczenia. Przy rozpoznawaniu sprawy
sąd stosuje zasady określone w art. 38a i 38b.
DZIAŁ IV
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 39. (pominięty).31)
Art. 40.
Stosunki Państwa z kościołami i innymi związkami wyznaniowymi działającymi na
podstawie wpisu do rejestru mogą być regulowane w drodze odrębnej ustawy.
Art. 41.
Kościoły i inne związki wyznaniowe działające w dniu wejścia w życie ustawy jako
stowarzyszenia zwykłe mogą nabyć osobowość prawną, jeżeli spełnią wymagania
określone w art. 30–32.
Art. 42.
1. Osoby należące do kościołów i innych związków wyznaniowych, których święta
religijne nie są dniami ustawowo wolnymi od pracy, mogą na własną prośbę
uzyskać zwolnienie od pracy lub nauki na czas niezbędny do obchodzenia tych
świąt, zgodnie z wymogami wyznawanej przez siebie religii.
2. Osoby niepełnoletnie mogą korzystać z prawa określonego w ust. 1 na wniosek
swych rodziców bądź opiekunów prawnych.
3. Zwolnienie od pracy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być udzielone pod
warunkiem odpracowania czasu zwolnienia, bez prawa do dodatkowego
wynagrodzenia za pracę w dni ustawowo wolne od pracy lub pracę w godzinach
nadliczbowych.
4. Minister właściwy do spraw pracy oraz minister właściwy do spraw oświaty i
wychowania, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, w
porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wyznań religijnych10), w drodze
rozporządzenia, określają szczegółowe zasady udzielania zwolnień, o których
mowa w ust. 1 i 2.
31) Zamieszczony w obwieszczeniu.
©Kancelaria Sejmu s. 20/20
2006-04-26
Art. 43 i 44. (pominięte).31)
Art. 45.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.32)
32) Ustawa została ogłoszona dnia 23 maja 1989 r.


Post został pochwalony 0 razy
Sob 0:53, 05 Maj 2007 Zobacz profil autora
GŁOS_dla_PŁOŚNICY
Szycha



Dołączył: 05 Sty 2007
Posty: 449
Przeczytał: 0 tematów

Pomógł: 4 razy
Ostrzeżeń: 0/5

Post Ustawa o ochronie danych osobowych
http://www.bip.gov.pl/document.asp?id=10

R.L.


Post został pochwalony 0 razy
Sob 0:23, 12 Maj 2007 Zobacz profil autora
GŁOS_dla_PŁOŚNICY
Szycha



Dołączył: 05 Sty 2007
Posty: 449
Przeczytał: 0 tematów

Pomógł: 4 razy
Ostrzeżeń: 0/5

Post Ustawa o samorządzie gminnym.
http://prawo.finn.pl/xml/prawo/administracja/administracja/r2002/021806u

R.L.


Post został pochwalony 0 razy
Pon 0:17, 14 Maj 2007 Zobacz profil autora
Wyświetl posty z ostatnich:    
Odpowiedz do tematu    Forum P Ł O Ś N I C A Strona Główna » Urząd Gminy - Gabinet Cieni Wszystkie czasy w strefie CET (Europa)
Strona 1 z 1

 
Skocz do: 
Możesz pisać nowe tematy
Możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach


fora.pl - załóż własne forum dyskusyjne za darmo
Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group
Design by Freestyle XL / Music Lyrics.
Regulamin